Yine yolsuzluk sorunu

Uluslararası Şeffaflık Örgütü her senenin ilk aylarında "Yolsuzluk Algı Endeksi"ni açıklar. Bu seneki endeks dün açıklandı: 2025 yılında Türkiye'nin puanı 100 üzerinden 31'e düşmüş, sıralamadaki yeri de 182 ülke arasında 124'e inmiş.

2024 endeksinde puanımız 34, sıralamadaki yerimiz 107 idi. Bir yılda 34 puan'dan 31 puana, 107. Sıradan 17 puan düşüşle 124. Sıraya inmişiz.

Dikkatinizi çekerim; gerek hukuk endeksi, gerek basın ve akademik özgürlükler endeksi ve gerekse yolsuzluk algı endeksinde Türkiye'nin üzerine giderek "üçüncü dünya ülkesi" gölgesi düşüyor.

Bu gölge, ekonomide yatırım güvenliğini bozar. Uluslararası itibarımıza zarar verir. Ülkeye yatırım gelmemesinin sebeplerinden biri bu.

2013'TEN BU YANA

Artık "bizi kıskanıyorlar, dış üçler bizi karalıyor" gibi lafların, yaşanan tecrübeler karşısında inandırıcılığının kalmamış olması gerekir… Çünkü endekslerdeki tespitleri hayatımızda da yaşıyoruz.

Moody's, Fitch gibi kuruluşların Türkiye'yi "yatırım yapılabilir ülke" ilan etmesine giden yıllar Türkiye'nin reform yıllarıydı.

Bu kuruluşlar dolarizasyonu, bütçe açıklarını, dış açıkları, tüketimi göstererek "kötü gidiyorsunuz" diye raporlar yayınladığında, seçim ekonomisinin sahte cennetinde "dış güçler" söylemine inananlar hiç de az değildi.

Yaklaşan krizi uyaran kendi iktisatçılarımıza da "mandacı iktisatçılar" demiştik.

Eleştiri ve uyarıların gerçekliği, enflasyonun patlamasıyla görüldü; hem de artık dünyada benzeri kalmamış korkunç bir enflasyon!

Yolsuzluk sorunu da böyle…

2013 yılında Avrupa Konseyi'nin İlerleme Raporu'nda Türkiye'nin yolsuzlukla mücadele amacıyla yaptığı düzenlemeler takdirle ifade ediliyor, "hala eksiklikler var, daha fazla irade gösterilmelidir" deniliyordu.

2013 yılında Yolsuzluk Algı endeksindeki puanımız 50 puandı, Balkan ülkelerinden iyi durumdaydık.

Bozulmanın işaretleri 2014 ve 2015'lerde görülür şekilde ortaya çıkmaya başladı.

RAPORLARIN DİLİ

İç politikada Davutoğlu hükümetinden sonra "yolsuzlukla mücadele" bölümlerinin hükümet programlarından çıkarılması önemli bir işaretti.

"Siyasi Etik Kanunu" AK Parti'nin 2007 Seçim Bildirisi'nde yer alıyordu; orada kaldı. Bakan Lütfi Elvan Nisan 2016'de Meclis'e getirmek istedi, başaramadı, yine kaldı.

Yolsuzluk Algısı endekslerindeki bozulma da o dönemde başladı. 2013'te 50 olan puanımız, 2016'da 41'e indi.

Avrupa Konseyi'nin İlerleme Raporlarında da uzunca bir müddettir, yolsuzluk mücadele eksikliğinden bahsedilmekte, Türkiye'nin bu yolda hangi kanunları çıkarması, hangi uluslararası kuralları hayata geçirmesi gerektiği anlatılmaktadır.

İşte 2025 Raporundan bir tek paragraf: