Suriye'de umut ışığı

Suriye Devlet Başkanı Şara, SDG ile "ateşkes anlaşması" imzaladıklarını ve entegrasyon konusunda "mutabakat" sağladıklarını açıkladı. SDG tarafından henüz teyit edilmedi fakat SDG'nin Halep'ten çıkarıldığı ve Fırat'ın doğusuna çekilmesinin sağlandığı bellidir.

ABD'nin Suriye Özel Temsilcisi Barrack'ın, ateşkes anlaşmasını "birleşik Suriye için önemli bir dönüm noktası" olarak nitelemesi ve "SDG'nin merkezi yönetime sorunsuz entegrasyonu için çalışmaların başladığını" söylemesi de Şara'nın açıklamasını doğrular nitelikte.

Son dakika haberleri, Şara-Abdi görüşmesinin olumsuz geçtiği yönünde. Sebep, Haseke ve Kobani'nin yetimini Şam hükümetine devretmeyi Mazlum Abdi'nin reddetmesi olarak gözüküyor. Diğer konhularda "mutabakat" varsa, bu sorun Türkiye, ABD ve Arap ülkelerinin katkılarıyla bir çözüme götürülebilir.

Biz "mutabakat"ın diğer maddelerine bakalım.

SDG NEDİR

Suriye Demokratik Güçleri sözü bir etikettir. Amerikalılar, YPG'yı IŞİD'e karşı savaşmak üzere ağır silahlarla donatırken, bazı Arap aşiretlerini satın alarak veya ikna ederek onların yanına yerleştirmiş, "SDG" etiketini yapıştırmıştı. Amaçlarından biri, Türkiye'nin ve Arapların tepkisini yumuşatmaktı.

Şimdi Arap aşiretleri PYD'nin karşısındalar.

İsrail ve Amerika desteğinin sınırlı olduğunu Mazlum Abdi kavrayamadı. 10 Mart'ta imzalanan Entegrasyon Anlaşması'na uymadı, aksine mevzi kazanmaya, örtülü federasyon modelini diretmeye kalktı.

ŞARA'NIN DİPLOMASİSİ

Şara, ABD ve İsrail'le ülkesi lehine diplomasi yaptı. İsrail'e zarar vermeyeceğine, İran'ın etkisine girmeyeceğine onları ikna etmiş olmalı. Bunun ilk işareti, 9 Eylül'de Dürzilerle ilgili Suveyda Mutabakatı idi.

Trump'ın, Netanyahu ile görüşürken söylediği şu sözleri hatırlamak lazım:

"Umarım Netanyahu, Suriye ile iyi geçinir. Suriye'nin yeni Devlet Başkanı gerçekten iyi iş çıkarmak için çalışıyor, ülkenin hayatta kalmasını istiyoruz." (30 Aralık 2025)

Ve bir hafta sonra, Beyaz Saray'ın, "İsrail ile Suriye arasında gerilimin azaltılması için ABD gözetiminde "ortak bir iletişim mekanizması kurulduğunu" açıklamadı. (6 Ocak).

Bu gelişmelerde Türkiye'nin hem Dışişleri hem MİT olarak olarak önemli bir rol oyladığını söylemek abartı sayılmaz.

Şara'nın çizgisi Suud, Körfez, Mısır ve Ürdün'le örtüşüyor.

'TAM ENTEGRASYON'

Tabii Şara hükümeti de "açılımlar" yaptı. 16 Ocak'ta Kürtlerin kimlik ve kültürel haklarıyla ilgili 8 maddelik önemli bir bildiri yayınladı. Tüm Suriyeli Kürtlere "vatandaş" kaydolma hakkını tanıyor, "Kürt nüfusunun kayda değer oranda bulunduğu bölgelerde, devlet ve özel okullarda seçmeli ders veya eğitsel-kültürel faaliyet kapsamında öğretilmesine izin" gibi üniter devletle çelişmeyen önemli açılımlar yapıyor…

İki gün önce, açıklanan "mutabakat"ta en önemli kavram, "tam entegrasyon" kavramıdır. Kürt siyasi hareketinin "demokratik entegrasyon" kavramı, etnik kimliklere göre ayrı siyasi ve anayasal "