Anayasa Mahkemesi Başkanı Sayın Kadir Özkaya, yaptığı konuşmada, "bireysel başvuru" hakkının önemini anlattı. Bu hakla birlikte AYM'nin "sokaktaki vatandaşın, memurun, öğrencinin doğrudan kapısını çalabildiği bir hak arama merciine dönüşmüştür" diyerek bir hakikati ifade etti.
"Bireysel başvuru" hakkının anayasal olarak getirilmesini de "sessiz devrim" olarak niteledi, doğrudur.
Ancak bu hakikatin, bu doğrunun hayatiyeti iki şarta bağlıdır:
- AYM kararlarının uygulanması: AYM'nin verdiği hem iptal hem hak ihlali kararlarına iktidarların uyması...
- AYM'nin kendisinin de hakları savunması: Yani haklar konusundaki hassasiyetini sürdürmesi; evrensel hukuktaki içtihat çizgisinde devam etmesi...
AYM KARARLARI NEYE YARAR
Sayın Başkan Özkaya'nın, Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi'ndeki konuşmasında şu sözlerinin altını çiziyorum:
"Anayasa Mahkemesinin verdiği her bir karar, yalnızca başvurucunun somut mağduriyetini gidermekle kalmamış, aynı zamanda tüm ilgililere her bir konuda anayasal standartların ne olduğunu gösteren bir rehber işlevi görmüştür."
Elbette böyle olmalı... Anayasa'ya göre, AYM kararları Cumhurbaşkanını, TBMM'yi, HSK'yı, Yargıtay'ı, Danıştay'ı, tüm mahkemeleri ve hepimizi bağlar. (Madde 135/son)
Fakat ülkemizde, AYM'nin bazı kararları mahalli mahkemeler ve hele de adli yargının tepesindeki Yargıtay tarafından ve HSK tarafından uygulanmıyor.
Hatta en vahimi, TBMM Başkanlığı tarafından dauygulanmadı. Meclis Başkanlığı bunu yaparsa, AYM kararına uymamayı cesaretlendirmiş olmaz mı
Oysa, ceza hukukumuzun saygın hocalarından Prof. İzzet Özgenç'in yazdığı gibi AYM kararlarını uygulamamak, suçtur.
Fakat bizde AYM kararını uygulamayı reddeden hakimler HSK tarafından takdir ediliyor, terfi ettiriliyor.
AYM'NİN GÖREVİ
AYM kararına uyulmaması, ülkemizde hukukun nasıl gerilemekte olduğunu gösteren en çarpıcı örnektir. Türkiye'de hukukun gerilemekte olduğu, Venedik Komisyonu'nun raporlarına ve AİHM kararlarına geçmiş bir gerçektir.
Bu durum, AYM'nin temel hak ve özgürlükleri koruma görevinin çok daha önemli hale getirmektedir.
Yine, Başkan Özkaya'nın deyişiyle:
"Hukuk devletinin güçlenmesi, temel hak ve özgürlüklerin etkili biçimde korunması ve adaletin toplum hayatında kökleşmesi hepimizin ortak sorumluluğudur. Bu sorumluluğun yerine getirilmesinde hukukçuların özel bir yeri bulunmaktadır."
Fakat buna rağmen açıkça haksız ve Yargıtay'dan dönen kötü bir kararda da mahalli mahkeme destan gibi gerekçe yazmış olabilir...
Hatta Yargıtay da onaylayabilir! Hatta Yargıtay'ın bir dairesi AYM'yi çirkin sözlerse suçlamadı mı!
Tayfun Kahraman'a verilen 18 yıl hapis cezasının de destan gibi gerekçesi var ama haksızdı, Yargıtay da onaylamıştı... Fakat "insan hakları hukuku" odağından bakan AYM bu mahkumiyetin "

13