B.

20. yüzyılın başında Almanya'da yaşayan her Yahudi gibi devlet ile arasındaki ilişki pamuk ipliğine bağlıydı Franz Oppenheimer'in. Siyonist hülyalar görüp kısa süre Filistin'de de bulundu, Japonya'da da kendini bir yuva aradı, nihayetinde iltica ettiği Amerika'da ikinci Dünya Savaşı'nın akibetini göremeden vefat etti. Kendisini mensup hissedebildiği bir devlet olmadı hiç Oppenheimer'in. Hal böyle olunca, devlet mekanizmasına oldukça sert, eleştirel bir zaviyeden bakar Alman filozof. Ona göre devlet, bir şey inşa etmek yahut üretmek için değil; işgal zapt etmek için kurulmuş bir mekanizmadır. Devlet isimli kitabında bu iddiasına tarihten misaller vererek müdellel kılmaya gayret eder. Buraya kadarki yaklaşımı benim açımdan da son derece sorunlu, 19. yüzyılın küflü tortusunu taşıyan, Oppenheimer'in bilinçaltını yansıtan bir yaklaşımdır. Fakat Oppenheimer buradan yola çıkarak devlet mekanizmasının iki türde insan oluşturduğundan bahseder: ilk kısım üretir, üretim süreçlerinin bir parçası olur. İkinci kısım insan ise, Alman filozofa göre, Karl Marx'ın asalaklar dediği sınıf gibi, ancak biraz daha devlet merkezli bir şekilde; devletten aldığı güç ve imtiyazlarla, dahil olmadığı üretim mekanizmalarının ürettiği zenginlikten pay ister. Devletin durumuna göre bu sınıf el uzattığı paya az yahut çok erişir. Devletin tabiatı böyledir der Oppenheimer. Bu bir kültürdür ve asalaklar asalak olmakta hiçbir gayri tabilik görmezler.

Ankara'nın Çankırı Caddesi'nde bulunan pavyonlar depreme dayanıksız olduğu için tahliye edilmiş ve yıkılmış. İsa Güven isminde bir zat -ki kendisi bu pavyoncuların temsilcisi olarak konuşmuş- TOKİ bize yeni pavyon binaları yapsın diye açıklama yapmış. İmtiyazlı asalakların devletten beklentisine aşina olan bu kulaklar "acaba yanlış mı anladım" diye sordurdu dilime. Öyle ya, bir aydır imtiyazlı aalakların gündemimize soktu fon krizini konuşup duruyoruz. Şerbetliyiz yani. Velakin imtiyazsız asalakların talepleri arasında bu kadar marjinaline denk geleceğimizi hiç düşünmemiştim. Aklıma Oppenheimer'in imtiyazlılar geldi hemen. İmtiyazsızlar arasında en az muteber olan sınıfın devletten yana beklentisinin yine bir çeşit ekonomik asalaklık olduğu bir ortamda, acaba biz yolsuzluk yapanlara, borsa manipülatörlerine, fon vurguncularına çok mu acımasız davrandık Böyle bir yerleşik kültür varsa eğer ve bu kültürden istifade etme konusunda pavyoncuların temsilcileri dahi bu kadar pervazsızlaşabiliyorsa bir düzende, kendisini kamu erkeğinin imtiyaz sayanların asalaklığı o kadar beklenmedik bir şey olmamalı mıydı acaba Saçma sapan fakat felsefi açıdan hiç de tutarsız olmayan bir sorudur bu. Kapısının önünden geçmediğim pavyonun anason kokusu te İstanbul'daki benim genzimi gıcıklayarak bu garip soruyu sorduruyor. Baksanıza vaziyete...