Yakın zamanda ,küresel gidişâta tesir edecek iki mühim seçim yaşandı:İsrâil ve ABD seçimleri. Doğrusu, bu iki seçimden daha çok ikincisine ehemmiyet verdim. İsrâil seçimlerinde, Netanyahu'nun dramatik bir kayıp yaşamayacağını; oyların sıkıştığını; kaybetmesinin veyâ kazanmasının daha çok ABD seçimleriyle irtibatlı olduğunu düşündüm. Neticeler fazlaca şaşırtıcı olmadı. Netanyahu, eski kudretinden uzaklaşmış olsa da hâlâ Başbakanlığı ihtimâlinden o kadar da uzağa düşmediğini ıspat etti. Partisi, tek başına hükûmeti kuramasa da hâlâ en büyük parti dumunda. Rakibi Eisenkot ise ancak iki şekilde hükûmet kurabilir. Ya Likut cephesinden kopmalar ve geçişler yaşanır, yâhut Arap bloğuyla ittifak ederek iktidâra gelebilir. Her iki ihtimâl de sıkıntılı. Belki ileride olabilir, ama şimdilik Likut cephesinde bir çatlak mevcut değil. Eisenkot için ise, Araplarla ittifak ederek bir hükûmet kurması adına kendi blokunun henüz hazır olduğu da iddia edilemez. Eisenkot bloku içinde buna sıcak bakanlar olduğu kadar , buna kesin bir dille karşı çıkanlar da var. Eğer , henüz olgunlaşmadan bu yolu zorlarsa, bu defâ kendi blokundan Likut cephesine geçecekler olabilir. Hâsılı, esas sıkışan Eizenkot gibi görünüyor. Zamâna oynayan ise Netanyahu. Nihâyet, en son ihtimâl, bu iki bloğun ,siyonist eksende geniş bir koalisyona gitmesi. Bunun için mevcut şartlar henüz olgunlaşmış değil. Eisenkot cephesinde Netanyahu'dan kurtulmayı muhteris bir şekilde önceleyen ve bu koalisyona soğuk balan unsurlar da var.
Anlaşılıyor ki, İsrâil'de yaşanan siyâsî tıkanıklığın ne şekilde aşılacağını tâyin edecek olan ABD seçimlerinin neticeleri idi. ABD seçimleri Trump için dramatik bir netice doğurdu. Yâni, manzara Netanyahu için değil; Trump için dramatik oldu. Eğer Trump, Temsilciler Meclisini daha az bir farkla kaybetmiş;Senato seçimlerinde ise hasarsız atlatmış olsaydı, Netanyahu'nun önü açılacak, hükûmeti kurma ihtimâli artacaktı. Netanyahu, muhtemeldir ki, ABD seçimlerini yüreği ağzında tâkip etti. Nihâyet, pek çok tahmini ortada bırakan neticeler geldi ve Trump hem Temsilciler Meclisi hem de Senatoda ağır bir mağlûbiyete mâruz kaldı.
Pekiyi bu durumda neler olabilir ABD'de sâdece İsrâil'de değil, cümle küresel zeminde işlerin nasıl seyredeceğini de tâyin edecektir. Şimdi ihtimâlleri gözden geçirelim.
Trump ile Kongre arasındaki gerilimin tırmanması senaryolardan ilkini meydana getiriyor. Eğer Trump diretir ve kendi yolunu sonuna kadar zorlarsa elbette Kongre buna mukavemet edecek ve ABD'de , pek çok yorumcunun da işâret ettiği üzere siyâsî sistemin kilitlenmesine kadar gidecek olan dramatik hâdiseler yaşanacaktır. İran savaşını tırmandırması bu diretmelerin en mühim tarafını teşkil ediyor. Yeni kadrolar Ocak ayında işbaşı yapacak. Bu da Trump'a yaklaşık iki ay kazandırıyor. Bu zaman zarfında, Trump İran'a ağır bir saldırıda bulunabilir. Kimilerine göre bu, taktik veyâa konvansiyonel nükleer silâh kullanmaya kadar gidebilir. İddia ihmâl edilemez. Trump bu; yapar mı ,yapar. Artık kaybedecek bir şeyi kalmayan Trump, etrâfındaki azılı neoconları dinleyerek bu yola tevessül edebilir. Bu ihtimâl Trump'ı düzlüğe çıkarır mı İşte bundan emin olamıyoruz. Nükleer silâh kullansa da Kazma Dağı'ndaki nükleer tesisleri yok edebileceğinden kimse emin olamıyor. İran'ın buna çok sert bir şekilde mukavemet edeceği âşikâr. Henüz kullanmadığı ve ne olduğu bilinmeyen kapasitelerini devreye sokacağı kesindir. Eğer bu da hüsranla neticelenirse Trump'ın gidecek yeri kalmaz. Doğrusu ben Trump'ın bu kadarını hesap edebileceğini düşünüyorum. Bu ihtimâl için mümkün, lâkin muhtemel değil diyorum. Trump bir bıçak sırtında duruyor. Eğer Demokratlar, Trump'tan rahatsız olan 12 Cumhûriyetçi sanatörü devşirirlerse azil işi başarılabilir. İran işinde yaşanacak üçüncü fiyasko buna zemin hazırlaya-bilecektir. Ama azil sürecini işletmek Demokratların ne kadar işine gelir Çünkü azil sürecinde görülecek dâvâlarda Epstein dosyaları açılacak ve bu işten en fazla Demokrat isimler zarar görecektir. Eğer sertleşirse Trump'ı elbette zor zamanlar bekliyor. Ama bunun azil noktasına kadar geleceğinden şüpheliyim.(Kamala Harris bunu istemediklerini beyan etti).
Trump, muhtemelen İran'da işleri daha da içinden çıkılmaz hâle getirmeyecek ve bir barış ihtimâlini zorlayacaktır. Bu da J.D.Vance, Witkoff ve Kushner'in yolunu tecrübe etmesi mânâsına gelir. Her iki tarafın tatmin olacağı ve kendi kamuoyunda başarı olarak satabileceği sihirli bir formüle ihtiyaç hissettiriyor. Tek çıkış yolu, Çin ve Rusya'nın devreye girmesinden geçiyor. Üçlü Zirve'nin gündemi daha şimdiden belli. Çetin bir yol. Ama Trump için yegâne yol bu. Trump, Rusya'nın desteğini ancak ona Ukrayna'da büyük tâvizler vererek temin edebilir. ABD'nin, müstakilen Çin'e de büyük tâvizler vermesi icap edecektir. Bunlar da iflâh olmaz Rusya düşmanı Demokratları çok kızdıracaktır. Hâsılı, Trump'ın dışarıda işleri hâllederken, içerde de çok çalışması gerekiyor.

1