Orta Çağ İslam Filozofu: İbni Sina

Elbistan'dan Cemal Özkaya: "Felsefenin en mükemmel ferdleri ve o silsilenin dâhîleri olan Eflâtun ve Aristo, İbni Sina ve Farabî gibi adamlar, "İnsaniyetin gayetü'l-gâyâtı, teşebbüh-ü bilvacibdir, yani Vacibü'l-Vücud'a benzemektir" deyip, Firavunane bir hüküm vermişler ve enaniyeti kamçılayıp1...

"Ey arkadaş! Şimdi hayali baştan çıkar, aklı kafaya geçir. Evvelki iki yolun mağdub ve dallîn yolu; hatarları pek çoktur, kıştır daim güz, yazı. Yüzde biri kurtulur: Eflâtun, Sokrat gibi."2 Eflatun için hem kurtulur diyor hem de Firavunane hüküm verenlerin arasında sayılmış bir zıtlık mı var"

Büyük Üstad

Batı dünyasının Avicenna olarak bildiği Ebu Ali İbni Sina, İslam'ın Altın ağının en önemli doktorlarından, astronomlarından, düşünürlerinden ve bilginlerindendir. Erken tıbbın babası olarak kabul edilir.

Özbekistan'ın Efşene köyünde 980 yıllarında dünyaya gelmiştir tıp ve felsefe dahil, değişik alanlarda 200 kadar kitap yazmıştır. Batılılarca modern Orta ağ biliminin kurucusu ve tabiplerin önderi olarak bilinen İbni Sina, "Büyük Üstad" ismiyle de tanınır. Tıp alanında yedi yüzyıl boyunca temel kaynak eser olarak süregelen "El-Kanun fi't-Tıb" (Tıbbın Kanunu) adlı kitabı ile ünlenmiş ve bu kitap, değişik Avrupa üniversitelerinde 17. yüzyıl ortalarına kadar tıp biliminde temel eser olarak okutulmuştur.

İbni Sina, Kuşyar isimli bir tabibin yanında tıp eğitimi almıştır. Eserlerinin en ünlüleri, felsefe ve fen konularını da ihtiva eden Kitabü'ş-Şifa ile El-Kanun fi't-Tıb'dır. Bu iki eser, Orta ağ üniversitelerinde 1650 yılına kadar ders kitabı olarak okutulmuştur.

ok Yönlü Filozof

İbni Sina; önce babasından, ardından ünlü bilgin Nâtilî'den ve Hanefî fakihi İsmâil ez-Zâhid'den dersler aldı. alışkandı. Geometri, mantık, fıkıh, sarf, nahiv, tıp ve doğabilim üstüne çalışmalar yaptı. Aristoteles felsefesini ve metafiziğini öğrendi.

Hastalanan Buhara prensini iyileştirince (997), saray kütüphanesinden yararlanma imkanına kavuştu. ağında tanınan bütün Antik Yunan filozoflarının ve Anadolu doğacılarının eserlerini inceledi. Babası ölünce, Gürgan'da Şirazlı Ebu Muhammed'den destek gördü. Tıp Kanunu kitabını da Gürgan'da yazdı.

Samanîler döneminde Buhara, İslam dünyasının kültürel başkenti olarak Bağdat'a rakip oldu. İbni Sina burada Belh, Harezm, Gorgan, Rey, İsfahan ve Hemedan'ın büyük kütüphanelerine erişebiliyordu. Gelişen Kur'ân ve hadis çalışmaları yanı sıra İbni Sina bu dönemde İslâm felsefesi, fıkıh, teoloji vekelam ilimlerini de inceledi.