Şakir Argın: "Ey iman edenler! Bir topluluk diğer bir toplulukla alay etmesin; zira onlar kendilerinden daha iyi olabilirler. Kadınlar da başka kadınlarla alay etmesinler; çünkü alay edilenler edenlerden daha iyi olabilirler. Biriniz diğerinizi aşağılamayın, birbirinize kötü ad takmayın. İman ettikten sonra fasıklıkla anılmak ne kötüdür! Günahlarına tövbe etmeyenler yok mu, işte zalimler onlardır."1 ayetini açıklar mısınız"

İçtimaî Yasaklar

Ayet muhteşem bir içtimaî kuraldan bahsediyor. İnsanlar arası ilişkileri düzenliyor. Hatta insanlar arası ilişkilerin düzenlenmesinde Cenab-ı Hak bizzat işe el koyuyor. ünkü insanın kendisi ile hemcinsi arasındaki ilişkileri düzenlemesi zordur. Bir üst müdahale gerekiyor. İşte o müdahaleyi bizzat Cenab-ı Hak yapıyor.

Bu ayette yasaklanan davranışlar:

1- Kadın olsun erkek olsun, bir Müslüman'la alay etmemek.

2- Başka Müslümanları kendinden daha kötü düşünmemek.

3- Müslümanları aşağılamak. Birisini el, dil, kaş ve göz işareti ile küçümsemek, küçük düşürmek, şeref ve haysiyetine çamur atmak, namusunu lekelemek.

4- Müslüman'a kötü lâkap takmak, karalamak, ad takmak, birisine "kör, topal" diyerek bir kusuru ile alay etmek.

Tanınmış ve kabul edilmiş bazı lakaplar yasaklanan fiilden değildir. Meselâ adam eskiden beri Topal Osman veya Uzun Hasan gibi bir lâkapla tanınmış ve bu lakap ilgili kişi tarafından kabul görmüşse yasaklanan lakap takmaya girmez.

5- Müslüman'ı fasıklık ile, günahkârlıkla, yapmadığı bir haramı yapmış gibi göstermekle anmak .

6- Günahlarına tövbe etmemek.

Sorumluluklar

Bir ayette bunca sosyal davranış haram kılınmıştır. Maalesef insan kendine bakmaz ve muhatabını yargılamakta acele eder. Oysa o da, kendisi de Allah'ın kuludur. Tevbe etse Allah affeder. Onu çekiştiren kişi ise, kul hakkını ihlâl etmiştir. Günah kendisinde kalmamış, başkasının alanına girmiştir. Tevbesi zorlaşmıştır

Hakkını ihlal ettiği kişi ile görüşerek helallik istemelidir. Başka tevbe imkânı yoktur.

Öte yandan ayetin haram kıldığı davranışlar, sosyal barış için hassas konulardır. Allah günahkâr da olsa kulunu korumaya almıştır. ünkü araya şeytan girer, kin ve husumet artar.

Damarınıza dokunmuşsa eğer, "sû-i hulk ve fena haslet eseri gösterilmezse ve gıybet gibi şeylerle ve muktezasıyla amel edilmezse, kusurunu da anlasa zarar vermez"2 diye düşünmelidir.