Nurdan Yaşar: "Vehbî ilim nedir Nasıl mazhar olunur Kesbî ilimden farkları nelerdir Kesbî ilimden neden yüksektir

Peygamber Efendimiz'e (asm) verilen ilim, vehbî ilim cinsinden midir İnen ayetler metinleriyle inmiş. Risaleler ilhamen yazdırılmış ve vehbî ilimdir deniyor. Peki, Peygamber Efendimiz'e (asm) verilen ilim ile Üstadımıza verilen ilim arasındaki fark nedir"

İlimde İki Yol

İnsanlar genelde iki yol ile ilim elde ederler: Bunlar: Kesbî ilim yolu ve vehbî ilim yoludur.

Kesbî ilim bizim okuyarak, yazarak, dinleyerek, araştırarak, ezberleyerek, çalışarak, kendimiz gayret ederek elde ettiğimiz ilimdir.

Vehbî ilimse, hak vergisi bir yol ile, sezgi, feraset veya daha güçlü aklî melekelerle elde ettiğimiz bilgidir. Velilerin ilhamı, sünuhatı, feyizleri, kalbe gelen bilgilerdir. Peygamberlere gelen vahiyler, vehbî ilim cinsinden bilgilerdir.

İnsanda ilmin alıcısı olan akıl vardır. Akıl okudukça insan öğrenir. Fakat aklın da bir sınırı vardır. Akıl ne kadar okusa da, kendi başına kavrayamayacağı bilgiler vardır. Böyle bilgileri başka yollarla öğrenir. İlham ve sünuhat bu yollardandır.

İlham insana, meleğe ve hayvana bilgi biçiminde gelir. Mesela arılar ilhamla bal yaparlar. Ayette, "Ve Rabbin bal arısına şöyle ilham etti. Dağlardan, ağaçlardan ve insanların kurdukları çardaklardan kendine yuvalar edin.1 buyurulur.

İlham Kaç eşittir

Vehbî ilim hak vergisidir. Allah dilediğini bu ilim ile mücehhez kılar. Buna kimse sınır koyamaz. Kesbî ilimden farkı, çalışmadan elde edilmesidir.

İnsanlar ilhama mazhar oldukları gibi, hayvanlar da, melekler de ilham mazhar olabilirler. Arıların, bal ile ilgili kendilerine lazım olacak hemen her bilgiyi neredeyse doğuştan getirmeleri gibi. Arının yaptığı bu işi, hiçbir böcek veya sinek, öğrenmeyle de olsa, hiçbir zaman yapamayacaktır. ünkü onlara bu ilimden verilmemiştir. Diğer hayvan türlerinin hemen her birisi de buna benzer birer ilme mazhardırlar.

Vahiy peygambere has bir özellik taşır. İlham ise çok daha umumidir.

İlham her zaman Rahmanî olmaz. Şeytanî ilhamlar da vardır. İlham bu yönüyle dört çeşittir: 1. Şeytandan gelen vesveseler. Bunlara desais, desiseler, vesveseler denir. İnsan çoğu zaman desiselerini yenemez. ünkü güçlü bir telkinle gelir.