Şevket Süreyya Aydemir'in hayatını konu alan"Suyu Arayan Adam" Cumhuriyet dönemine ait bir tanıklık sunuyor. Kitap hem yazar ve düşün insanı Aydemir'in yaşantısını hem de cumhuriyetimizin kuruluşunun ne zor şartlar altında gerçekleştiğini anlatıyor

Şevket Süreyya Aydemir, Tuna Boylar'ından gelen bir göçmen çocuğu olarak, 1897 yılında Edirne'de dünyaya gelir. Mahalle okulundan sonra Edirne Askerî Rüştiyesi'ne kayıt olur. Bu okulda üzerinde önemle durulan konu; devletin birliğidir. "Yemenliler, Hicazlılar, Dürziler yahut Rumlar, Bulgarlar, Arnavutlar diye bir şey yoktu. Bunların vazifeleri sadece vergi vermek ve itaat etmekti. Eğer bunlar vergi vermez, itaat etmezlerse yahut da kendilerine ayrı haklar düşünürlerse kanun adına isyan denirdi. Bu isyanların kan ve ateş içinde bastırılmaları lazımdı. Ordunun bir vazifesi de buydu. Asker rüştiyesi dershanelerinde, duvarlara asılan Osmanlı Devleti haritalarının önünde duyduğumuz duygular bunlardı. Ve bu haritalar önünde toplanan çocuklara, biraz kafaları işleyen subay hocalar, daima bu duyguları telkin ediyorlardı." (s. 37)

strong class'read-more-detail'Haberin Devamı

Hâlbuki artık devir değişmiştir. 1789 Fransız İhtilali'nin yaydığı özgürlük fikirlerinin yanı sıra başta İngiltere ve Almanya olmak üzere yabancı ülkelerin yaygın propagandaları artık eski yöntemlerin geçerli olmadığını, esaslı reformlar yapılması gerektiğini göstermektedir. Her şeyin askerî bir anlayış ile devam etmesi mümkün değildir ve kısa süre içinde bu gerçek acı bir şekilde anlaşılacaktır.

İkinci Meşrutiyet

Şevket Süreyya rüştiyede okurken 23 Temmuz 1908 günü II. Meşrutiyet ilan edilir. "Meşrutiyet'in ilanı memlekette galiba daha ziyade biz çocukların anlayabileceğimiz bir şeydi. Bu ihtilali anlayışta halkın kavrayışı da galiba biz çocukların kavrayışından ileri geçmiyordu. Sokak gösterilerine herkes, yaşı ne olursa olsun bir çocuk heyecanıyla karışıyordu. Zaten ihtilalin getirdiği dört şey, dört kelimeden ibaretti. Hürriyet, adalet, müsavat, uhuvvet! Bir de 'Kanun-ı Esasî' kelimesi vardı, ama halk ve hele çocuklar arasında, bunu pek anlayan ve tutan yoktu." (s. 39).

strong class'read-more-detail'Haberin Devamı

Ders almamız gereken bir tespit

Şevket Süreyya bir de "Şu kadarını söyleyeyim ki, nice ve nice yıllar sonra, bu hürriyet inkılabını memlekete getirenlerin en ileri gelenleriyle hem de artık her şey olup bittikten ve onlar da iktidardan devrilip memleketi terk ettikten sonra görüştüklerimi ileride anlattığım zaman göreceksiniz ki, onlar da o zaman dahi bu işlerden pek fazla bir şey anlamamışlardı" sözleriyle açıklama yapar.

Ne kadar acı bir tespit değil mi Koskoca bir imparatorluğun yönetimine talip olanlar; meşrutiyeti ilan etmenin getireceği sonuçları göremeyen, hatta neler olup bittiğinin farkında bile olmayan bir grup sözde yönetici. Sanırım uzun süren iktidarlar benzer sonuçlara neden olmakta. Bunun gibi iktidarların ardından bazı ülkelerde uzun, bazı ülkelerde ise kısa süreli bir kaos ortamı oluşuyor. Bunu yaşayan son büyük devlet Sovyetler Birliği'ydi. Rejimin son bulması ile büyük toprak kaybına uğradılar. Kısa süreli bir kaos döneminden sonrada Rusya olarak yeniden toparlanmaya çalışıyorlar. Ancak yine uzun soluklu bir iktidar süreci yaşanıyor, sonrasında ne olur Meçhul! Bu tür uzun süreli yönetimler karşısında çeşitli düşüncedeki gruplar bir cephe oluşturup, iktidara talip olurlar, ancak başarılı olup iktidar oldukları zaman kendi içlerindeki gruplaşmalarla uğraşmaktan vakit bulup, iktidar olmanın gereklerini yerine getirmekte başarılı olmaları mümkün değildir.

strong class'read-more-detail'Haberin Devamı

Öğretmen okulu ve ordu

Bu olaylar sırasında Edirne Öğretmen Okulu'nda okumakta olan Şevket Süreyya Aydemir, son ağabeyinin de Sarıkamış'ta şehit olduğu haberini alır. Her ne kadar onun yerini dolduracak yaşta olmadığının farkında olmasına rağmen asker olmak için teşebbüse geçer. 1915 yazı sonuna doğru nihayet muradına erişir ve subay adayı olarak orduya kabul edilir.

İstanbul'da Göztepe'den Pendik'e kadar uzanan bölgedeki bazı ev ve konaklara yayılmış olan talimgâhta altı ay eğitim gördükten sonra Kafkas Cephesi'ne tayin edilir. Adına o günlerde "28'inci Tabur" denilen bir dönemin anlı şanlı "28'inci Alayı" 38 erden ibarettir. Şevket Süreyya, savaşın hafiflediği ve ateşkes yapıldığı dönemlerde askerî eğitim vermeye başlar. On sekiz yaşına yeni basmış, iki ağabeyi cephelerde şehit olmuş, genç bir adam!

Dinimiz nedir

"Bizim dinimiz nedir Biz hangi dindeniz

Hep birden:

Elhamdü-l-illâh Müslümanız, diye cevap vereceklerini sanıyordum.

Fakat öyle olmadı. Cevaplar karıştı. Kimisi 'İmamı azam dinindeniz' dedi. Kimisi 'Hazreti Ali dinindeniz' dedi. Kimisi de hiçbir din tayin edemedi."(s. 86-87)

Uzun süren bu ilginç diyalogu herkesin okuması gerekir. Çünkü "Peygamberimiz kimdir" diye sorulunca; içlerinden biri "Enver Paşa'dır" bile diyebilmektedir.

Hangi milletteniz

Biz hangi milletteniz, deyince her kafadan bir ses çıktı: