Sevgili Hürriyet okurları... Fiziksel ve psikolojik sağlığı iyileştirmek amacıyla "bilinçli olarak gülmeyi" derin nefes egzersizleriyle birleştiren bir pratik olan "kahkaha yogası" son dönemde oldukça yaygınlaştı. Ben de bu hafta köşe konuğum olan Aile Danışmanı ve Hemşire Zeynep Kurt ile kahkahanın psikolojik dayanıklılık, sosyal bağlar ve yaşam kalitesi üzerindeki etkilerini konuştum...

* Kahkaha Yogası son yıllarda ülkemizde de yaygınlaşan uygulamalardan biri. Öncelikle kahkaha yogası nedir

Kahkaha Yogası, herhangi bir mizah unsuruna, komik hikâyeye ya da dışsal bir nedene ihtiyaç duymadan kahkaha egzersizleri ve nefes tekniklerinin bir araya getirildiği bütüncül bir uygulamadır. Temelinde, istemli olarak başlatılan kahkahanın kısa süre içinde doğal ve kendiliğinden gelişen kahkahaya dönüşmesi prensibi yer alır. Uygulama sırasında kullanılan derin nefes çalışmaları, hareketler, çocuksu oyunlar, göz teması ve grup etkileşimi sayesinde katılımcılar hem fiziksel hem de duygusal düzeyde olumlu bir deneyim yaşarlar. Modern yaşamın getirdiği yoğun stres, performans baskısı, yalnızlaşma ve duygusal yükler düşünüldüğünde kahkaha yogası, bireylerin psikolojik dayanıklılıklarını destekleyen önemli uygulamalardan biri olarak öne çıkmaktadır. Çünkü günümüzde birçok insan gülmeyi bir sonuç olarak görmektedir; oysa kahkaha yogası bize gülmenin aynı zamanda bir başlangıç olabileceğini göstermektedir.

Zeynep Kurt

* Ortada komik bir şey yokken nasıl gülünebilir Bu yaklaşımı nasıl açıklarsınız

Bu çok sorulan doğal bir soru. Aslında çocuklara baktığımızda gün içerisinde yüzlerce kez güldüklerini görürüz. Bunun için özel bir sebebe ihtiyaç duymazlar. Ancak yetişkinlik döneminde gülmeyi çoğunlukla belirli koşullara bağlarız. "Mutlu olursam gülerim, işlerim yolunda giderse gülerim, stresim azalırsa gülerim" gibi düşünürüz. Oysa nörofizyolojik açıdan değerlendirildiğinde bedenimiz, belirli bir süre devam eden istemli kahkaha ile spontane kahkaha arasında belirgin bir ayrım yapmaz. Kahkaha sırasında diyafram çalışır, oksijen alımı artar, kalp-damar sistemi desteklenir ve birçok biyokimyasal süreç devreye girer. Bu nedenle başlangıçta egzersiz olarak yapılan kahkaha zamanla gerçek bir neşe ve rahatlama hissine dönüşebilir.

* Kahkaha yogasının insan sağlığı üzerindeki etkileri nelerdir

Kahkaha, insanın biyolojik, psikolojik ve sosyal yönlerini aynı anda etkileyen nadir deneyimlerden biridir. Araştırmalar düzenli kahkahanın stres yönetimi, duygu düzenleme ve yaşam kalitesinin artırılması üzerinde olumlu etkiler oluşturabileceğini göstermektedir. Fizyolojik açıdan baktığımızda kahkaha sırasında daha derin nefes alınır ve vücuda daha fazla oksijen taşınır. Kaslarda gevşeme meydana gelir, dolaşım sistemi aktive olur ve kişinin enerji düzeyi artabilir. Psikolojik açıdan ise bireylerin stresle baş etme becerilerini güçlendirebildiği, kaygı düzeylerini azaltabildiği ve olumlu duyguları artırabildiği görülmektedir. Bunun yanında kahkaha sosyal bağ kurmanın da güçlü yollarından biridir. Birlikte gülen insanlar arasında güven, yakınlık ve aidiyet duygusu gelişir. Bu nedenle kahkaha yogası yalnızca bireysel iyilik halini değil, grup dinamiklerini de destekleyen bir uygulamadır.

* Günümüz insanının en önemli sorunlarından biri stres ve tükenmişlik. Kahkaha yogası bu noktada nasıl bir katkı sağlayabilir

Yaşadığımız çağda insanlar sürekli olarak yetişmeleri gereken sorumluluklar, ekonomik kaygılar, yoğun iş temposu ve sosyal baskılarla karşı karşıya kalıyor. Bunun sonucunda zihinsel yorgunluk, duygusal tükenme ve kronik stres oldukça yaygın hale geliyor. Kahkaha yogası, bireyin kısa bir süre için de olsa zihinsel yüklerinden uzaklaşmasına olanak tanıyor. Kişi uygulama sırasında performans göstermeye çalışmıyor, bir rol üstlenmiyor ve değerlendirilme kaygısı yaşamıyor. Bu da bireyin anda kalmasına ve bedeniyle yeniden bağlantı kurmasına yardımcı oluyor. Birçok katılımcı seans sonrasında daha hafif, daha enerjik ve daha rahat hissettiğini ifade ediyor. Özellikle stres yönetimi konusunda destekleyici ve koruyucu bir uygulama olarak değerlendirilebilir.

* Kahkaha yogası hangi alanlarda kullanılmaktadır

Kullanım alanları oldukça geniştir. Hastanelerde, rehabilitasyon merkezlerinde, yaşlı bakım kuruluşlarında, okullarda, üniversitelerde, kurumsal şirketlerde, belediyelerin sosyal projelerinde ve çeşitli psikososyal destek programlarında kullanılabilmektedir. Kurumsal yaşamda ekip içi iletişimi güçlendirmek ve çalışanların stres düzeylerini azaltmak amacıyla uygulanmaktadır. Eğitim kurumlarında öğrencilerin sosyal uyumunu ve grup içi etkileşimini desteklemek için kullanılmaktadır. Yaşlı bireylerle yapılan çalışmalarda ise sosyal izolasyonun azaltılması ve yaşam doyumunun artırılması hedeflenmektedir. Son yıllarda sağlık profesyonelleri arasında da ilgi gören uygulamalardan biri haline gelmiştir.