İnsan beyninde nöroplastisitenin en yüksek olduğu devre 6-7 bilhassa da ilk iki yaşına kadarki kritik dönemdir. Bu süre içinde çocuğun öğrendiği her yeni yetenek ve bilgi onun beynini inanılmaz bir hızla değiştirir ve geliştirir.

Nöroplastisitenin Faydaları: Maymunlar üzerinde yapılan bir deney, yavru maymunların sadece kaşık tutmayı öğrenmesinin beyindeki 15 ila 20 farklı kortikal alanı değiştirdiğini göstermiştir. Kaşık tutmak gibi basit bir eylemi öğrenmek bile beyni bu kadar değiştiriyorsa, bir de "dil öğrenmenin" (Peygamber Efendimiz'in tabiri ile "iki dil iki insan demektir") beyni ne kadar değiştirdiğini düşünelim. Yine yeni bir aleti kullanmak, yeni bir beceri geliştirmek ya da egzersiz şekli öğrenmek beynimizi en çok değiştiren eylemlerdir. İnsan beyni her zaman yeniden şekillendirilebilir.

Hoşa gitmeyen yönü: Deneyimlerimizin beynimizin fiziksel yapısını değiştirmesi şimdiye kadar çok hoş bir fikir gibi görünse de, nöroplastisitenin sevmeyeceğimiz bir yönü de var: Bağımlılık. Alkol, sigara, uyuşturucu ve uyarıcılar gibi bağımlılık yapıcı maddeler de beynimizi değiştiren deneyimlere sebep oluyor. Üstelik beyin devrelerindeki değişim sonucu oluşan bağımlılık; kokain, eroin gibi bazı maddelerde hemen ilk denemede oluşabiliyor. Mesela kokain kullanımı sinaptik iletimi o kadar hızlı bozabiliyor ki, bazı insanlar hemen ilk kullanımlarında bağımlılık geliştirebiliyor. İnsanın şaşırtıcı yeteneklerini ortaya çıkaran nöroplastisite, böyle bir durumda üzücü sonuçlara sebep olabiliyor.

Beynimizin nöroplastisitesini nasıl artırabiliriz

*Bu soruya verilebilecek en kısa cevap; çok fazla okumayı ve öğrenmeyi asla bırakmayarak diyebiliriz. Çünkü çalışan demir pas tutmaz ve beyin de en fazla bu yollarla yeni sinaps bağlantıları oluşturabilmektedir.

*Özellikle 6-7 yaşına kadar olan çocukluk döneminde onlarla hep ilgilenmeli, koşulsuz sevgi göstermeli ve sürekli uyarmalıyız.

*Aralıklı açlık diyeti: Sinir hücrelerinin büyümesini teşvik eder, zihin fonksiyonlarını geliştirir ve beyin hastalıkları riskini düşürür.

*Seyahat etmek: Yeni yerler görmek, başka insanlar ve kültürler tanımak, değişik yiyeceklerden tatmak beyinde yeni yolların işlerlik kazanmasını sağlar ve zihin aktivitesini artırır.