Faydasız ilmin sonu

Salih Tuna
Bugün
12

Bilge yönetmen Tarkovski, dünya durdukça durası filmi "Kurban"da şöyle der: "Bir bilge kişi, gerekli olmayan şey günahtır, demişti. Şayet böyleyse, uygarlığımız baştan sona günah üzerine kurulmuş demektir."
Hülasa edecek olursak, "gerekli olmayan" yani faydasız olan günahtır.
Faydasız olan ilim/bilim de olsa bu böyledir.
Lafın burasında, ilmi her fırsatta öneren o yüce Peygamber'in "Faydasız ilimden Allah'a sığınırım" sözü üzerine adamakıllı düşünmek lazım gelir.
"İlmin faydasızı mı olur" demeyin.
Atom bombasını üreten ilmin, Hiroşima ve Nagasaki'deki sabileri yakıp kavurmaktan başka kime, ne faydası oldu

***

İnsanlığın bu çağda olduğu kadar hiçbir çağda "faydasız ilimle" başı belaya girmemiştir.
Mesela, yere göğe sığdırılamayan yapay zekâ da nihayetinde ilmin ürünüdür ama artık "İnsanlığın sonunu getirecek" endişesi üzerinde ciddi ciddi tartışılmaya başlandı.
Bu işin babaları (OpenAI, Anthropic vs.) geçen gün bir rapor yayımladı. Özetle, "Ürünümüz kötü niyetlilerin eline düştü" diye ağlaştılar.
Şu hâle bakar mısınız: Birleşik Arap Emirlikleri'ne bağlı hesaplar, İhvan'ı karalamak için yapay zekâ kullanıyormuş.
Hayır yani, ABD'nin rakip veya hasım gördüğü Çin'i, Rusya'yı anladık da, Emirlikler ne alaka
Sizin anlayacağınız "babalarda" dert büyük.
O kadar ki yapay zekânın kötü yola düşmemesi için "Kızını dövmeyen dizini döver" misali önlem almak gerektiği üzerine kafa yoruyorlar.
Haksız da sayılmazlar; biyolojik silah üreten, virüs yazan yapay zekâlar gırla gidiyor.
Fanatik optimistler "Borsaya açılacaklar, PR yapıyorlar, korkacak bir şey yok" diyorlar ama kazın ayağı hiç de öyle değil.