Sosyal güvenlik sisteminde sigortalıların çalışma hayatında çeşitli nedenlerle oluşan hizmet boşluklarını telafi edebilmeleri amacıyla hizmet borçlanması imkânı tanınmaktadır. Bu kapsamda sigortalılar, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda belirtilen bazı süreleri sonradan borçlanarak prim gün sayılarına ekleyebilmekte ve emeklilik için gerekli şartları daha kolay tamamlayabilmektedirler.

Sosyal güvenlik mevzuatında doğum, askerlik, avukatlık stajı, doktora ve tıpta uzmanlık gibi çeşitli süreler hizmet borçlanmasına konu edilebilmektedir.

Bu borçlanma türlerinden biri de yurt dışı borçlanmasıdır. Bu bağlamda yurt dışında geçen belirli sürelerin Türkiye'de sigortalılık süresi olarak değerlendirilmesine imkân sağlanmaktadır.

Yurt dışında çalışan veya yaşamını yurt dışında sürdüren Türk vatandaşları açısından Türkiye'de emeklilik hakkı kazanmanın en önemli yollarından biri yurt dışı borçlanmasıdır.

Özellikle uzun yıllar yurt dışında çalışmış olan sigortalılar, bu sürelerini Türkiye'de geçmiş gibi değerlendirerek emeklilik için gerekli prim gün sayılarını tamamlayabilmektedir.

Yurt dışı borçlanması, 3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun kapsamında düzenlenmiştir.

Türkiye ile sosyal güvenlik anlaşması imzalanmış ülke olsun veya olmasın yurt dışında çalışan Türk vatandaşları ve doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenler, yurt dışında geçen sigortalılık, işsizlik ve ev kadınlığı sürelerini Türkiye'deki sosyal güvenlik kanunlarına göre emekli olma sürecinde Türkiye'de geçmiş hizmet gibi değerlendirilmesini sağlamak amacıyla borçlanabilirler.

Yurt dışı borçlanması için, borçlanma kapsamındaki süreler yurt dışında geçen sigortalılık süreleri, bu süreler arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri ile ev kadını olarak geçen sürelerdir.

Yurt dışı sürelerinin borçlandırılabilmesi için aşağıdaki şartların yerine getirilmesi gerekir:

* Borçlanma talep tarihinde Türk vatandaşı olmak

* Doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybetmiş olmak,

* Borçlanma kapsamındaki yurt dışı sürelerini belgelendirmek,

* Yazılı istekte bulunmak.

Ayrıca, ölen sigortalının hak sahipleri tarafından yapılan borçlanma başvurularında hak sahibinin borçlanma talep tarihinde Türk vatandaşı olması yeterlidir. Borçlanılmak istenilen sigortalıya ait yurt dışı sürelerinde Türk vatandaşı olma şartı aranmamaktadır.

İlgili ülke vatandaşlığı devam edenler de yurt dışı borçlanması yapabilmektedir.

Borçlanma tutarının hesaplanmasında ise başvuru tarihindeki prime esas kazanç sınırları esas alınmaktadır. Buna göre sigortalılar, asgari ve azami kazanç sınırları arasında diledikleri bir tutarı seçerek borçlanma yapabilmektedir.

2026 yılı itibarıyla yurt dışı borçlanmasında uygulanacak prim oranı %45'tir. Bu kapsamda günlük borçlanma tutarı seçilen kazancın %45'i üzerinden hesaplanacaktır.

Dolayısıyla yurt dışı borçlanması için günlük borçlanma tutarının alt sınırı 495,45 TL, üst sınırı ise 4.459,05 TL'dir. Toplam ödenecek borç ise borçlanılacak gün sayısına göre değişecektir.

Yurt dışında geçmiş olmasına rağmen aşağıdaki sürelerin borçlanılması mümkün değildir:

* 18 yaşın doldurulmasından önce yurt dışında geçen süreler,

* Türk vatandaşlığının kazanılmasından önce veya kaybedilmesinden sonra yurt dışında geçen süreler,

* İkili sosyal güvenlik sözleşmelerine göre kendilerine kısmi aylık bağlanmış olanların yurt dışında geçen sigortalılık süreleri arasında ve bu sürelerin bitim tarihinden sonraki işsizlik süreleri ve ev kadını olarak geçen süreler,