Sigortalıların emzirme ödeneği

Emzirme ödeneği, doğum yapan sigortalı kadınlara veya sigortalı olmayan eşinin doğum yapması halinde sigortalı erkeğe, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan tek seferlik nakdi bir yardımdır. Uygulamada "Süt Parası" olarak da anılan bu ödeme, doğum sonrası dönemde ortaya çıkan temel ihtiyaçların karşılanmasına katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Sosyal sigorta sistemi içinde kısa vadeli sigorta kolları kapsamında değerlendirilen emzirme ödeneği, belirli prim ve sigortalılık şartlarının sağlanmasına bağlı olarak ödenmektedir.

Emzirme ödeneği, sosyal güvenlik sisteminin aile ve çocuk odaklı koruma mekanizmalarından biri olarak ifade edilebilir. Canlı doğumun gerçekleşmesi ve mevzuatta öngörülen prim gün sayısının tamamlanmış olması halinde hak sahiplerine ödeme yapılmaktadır. Tutar her yıl yeniden belirlenmekte ve doğum başına tek seferlik olarak ödenmektedir. Emzirme ödeneği, özellikle çalışan ebeveynlerin doğum sonrası mali yükünü kısmen dengelemeye yönelik bir sosyal politika aracıdır.

Dolayısıyla emzirme ödeneği aşağıdaki kişilere verilmektedir:

* Doğum yapması halinde sigortalı kadına.

* Sigortalı olmayan eşinin doğum yapması halinde sigortalı erkeğe.

* İş sözleşmesine tabi (4/a kapsamında) ya da kendi adına ve hesabına çalışan (4/b kapsamında) sigortalılardan, çalışmalarından dolayı gelir veya aylık alan kadına.

* Gelir veya aylık alan erkeğin, sigortalı olmayan eşine (doğum yapması halinde).

Emzirme ödeneği, canlı doğum gerçekleşmesi ve ilgili sigortalılık şartlarının sağlanması halinde yapılır. Diğer yandan, kamu görevlisi olan sigortalılara 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu gereğince kendi kurumlarınca ödeme yapıldığından ayrıca Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından emzirme ödeneği verilmemektedir.

Sigortalı kadına veya sigortalı olmayan eşinin doğum yapması halinde sigortalı erkeğe emzirme ödeneği verilebilmesi için ise aşağıdaki şartların sağlanması gerekmektedir:

* İş sözleşmesine tabi (4/a'lı) çalışan sigortalılar için, doğumdan önceki bir yıl içinde en az 120 gün kısa vadeli sigorta kolları primi bildirilmiş olması,

* Kendi adına ve hesabına (4/b'li) çalışan sigortalılar için, doğumdan önceki bir yıl içinde en az 120 gün kısa vadeli sigorta kolları primi yatırılmış ve genel sağlık sigortası primi dahil prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması,

* Doğumun canlı gerçekleşmiş olması şarttır.

Emzirme ödeneğine hak kazanan sigortalılardan sigortalılığı sona erenlerin, bu tarihten başlamak üzere 300 gün içinde çocukları doğarsa, sigortalı kadın veya eşi analık sigortasından yararlanacak erkek, doğum tarihinden önceki 15 ay içinde en az 120 gün prim ödenmiş olması şartıyla emzirme ödeneğinden yararlandırılır.