İşçinin ara dinlenmesi

Resul Kurt
Bugün
18

İşçinin İş Kanunu ile sağlanan haklarından birisi de ara dinlenmesidir. Günlük çalışma süresi içerisinde işçilerin dinlenme, yemek yeme ve diğer kişisel ihtiyaçlarını karşılayabilmeleri amacıyla ara dinlenmesi verilmesi gerekmektedir. Ara dinlenmesi, işçinin çalışma yükünden belirli bir süre uzaklaşmasını sağlayan ve çalışma süresinden sayılmayan bir dinlenme hakkıdır.

Dinlenme hakkı, çalışanların en temel anayasal haklarından biridir. Anayasamızın 50'nci maddesinde yer alan hüküm ise aşağıdaki gibidir:

"Dinlenmek, çalışanların hakkıdır. Ücretli hafta ve bayram tatili ile ücretli yıllık izin hakları ve şartları kanunla düzenlenir."

4857 sayılı İş Kanunu'nun 68'inci maddesi uyarınca ara dinlenme süreleri, günlük fiili çalışma süresine göre belirlenmekte olup asgari süreler şu şekildedir:

* 4 saat veya daha kısa süreli işlerde 15 dakika,

* 4 saatten fazla ve 7,5 saate kadar (7,5 saat dahil) süreli işlerde 30 dakika,

* 7,5 saatten fazla süreli işlerde ise en az 1 saat.

Belirlenen ara dinlenme süreleri asgari olup işveren tarafından daha uzun belirlenmesi her zaman mümkündür.

Ara dinlenme süreleri kural olarak çalışma süresinden sayılmamaktadır. Örneğin, işçinin iş yerinde 08.00-17.00 saatleri arasında bulunması ve bu süre içerisinde toplam 1 saat ara dinlenmesi kullanması halinde günlük fiili çalışma süresi 9 saat değil, 8 saat olacaktır.

Bu nedenle çalışma ve fazla mesai sürelerinin hesabında işçiye kullandırılan ara dinlenme sürelerinin çalışma süresinden düşülmesi gerekir.

Ara dinlenmesinin kesintisiz olarak kullandırılması esas olandır. Ancak İş Kanunu, iş yerinin bulunduğu yerdeki iklim ve mevsim şartları, yerel gelenekler ve işin niteliği dikkate alınarak ara dinlenmelerinin sözleşmelerle bölünerek kullandırılmasına imkan vermektedir.

Dolayısıyla örneğin, bir saatlik ara dinlenmesinin iş sözleşmesinde ve işyeri çalışma düzeninde buna uygun bir düzenleme bulunması halinde farklı zaman dilimlerine bölünmesi mümkündür. Bununla birlikte yapılan uygulamanın işçinin gerçek anlamda dinlenebilmesine imkan verecek şekilde oluşturulması gerekmektedir.

Ara dinlenmesinin temel amacı işçinin iş görmeye ara vererek dinlenmesidir. Bu nedenle işçinin ara dinlenmesi olarak gösterilen sürede fiilen çalıştırılması doğru değildir.