Aile kurumu, toplumun en temel yapı taşlarından biridir. Ayrıca bireylerin sosyal, ekonomik ve psikolojik yaşamlarında da önemli bir yere sahiptir. Evlilik, kişilerin hayatlarında yeni bir dönemin başlangıcını ifade ederken, beraberinde çeşitli sorumlulukları ve yaşam düzenlemelerini de getirmektedir.

Bu nedenle hukuk sistemleri, aile kurumunun korunması ve güçlendirilmesi amacıyla evlilik sürecindeki çalışanlara belirli hak ve güvenceler tanımaktadır. İş hukuku ve sosyal güvenlik mevzuatında yer alan bazı özel düzenlemeler de çalışanların evlilik nedeniyle yaşayabilecekleri değişimlere uyum sağlamalarını ve ekonomik açıdan korunmalarını amaçlamaktadır.

Türk iş hukukunda evlilik nedeniyle tanınan haklardan biri de kadın işçilere belirli şartlar dahilinde kıdem tazminatı alma imkânı sağlayan özel düzenlemedir. Evlilik nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilmesi halinde kıdem tazminatı hakkı yalnızca kadın işçilere tanınmıştır. Diğer bir ifadeyle erkek işçilerin evlilik nedeniyle iş sözleşmelerini feshetmesi halinde kıdem tazminatı hakkı bulunmamaktadır. Erkek işçinin evlilik nedeniyle iş sözleşmesini feshetmesi bir nevi istifa olarak değerlendirilebilir.

Kıdem tazminatına ilişkin esas düzenleme, 1475 sayılı mülga İş Kanunu'nun yürürlükte olan 14'üncü maddesinde yer almaktadır. Genel kural olarak kıdem tazminatına hak kazanabilmek için iş sözleşmesinin hüküm kapsamında öngörülen nedenlerle sona ermesi gerekmektedir.

1475 sayılı Kanun'un 14'üncü maddesinde evlenen kadın işçinin kıdem tazminatı hakkına ilişkin aşağıdaki hüküm yer almaktadır:

"...kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile sona erdirmesi veya işçinin ölümü sebebiyle son bulması hallerinde işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet aktinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır."

Kadın işçinin evlilik nedeniyle kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için öncelikle, iş sözleşmesinin evlilik tarihinde devam ediyor olması gerekir. İş sözleşmesi evlilik tarihinden daha önce sona ermiş ve kadın işçi sonradan evlenmişse kıdem tazminatı talep edemeyecektir.

Ayrıca, iş sözleşmesi devam eden kadın işçinin evlenmesi halinde, bir yıl içinde 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu uyarınca evlendiğini kanıtlayan aile cüzdanı ile işverenden kıdem tazminatını talep etmesi gerekmektedir.

Kadın işçinin, kıdem tazminatını alabilmesi için, evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde iş sözleşmesini sona erdirmesi gerekir. Evlilik tarihinden itibaren bir yıl içerisinde bu hakkını kullanmayan kadın işçinin kıdem tazminatı hakkı söz konusu olmayacaktır.

Ayrıca kadın işçinin aynı işverene ait işyerinde en az bir yıllık kıdem süresine sahip olması gerekir.

Kadın işçinin, bu haktan yararlanabilmesi için evliliğin ilk evlilik olması şart değildir. Daha önce evlenip boşanmış kadın işçiler de yeniden evlenmeleri halinde diğer şartları taşımaları kaydıyla kıdem tazminatı hakkından yararlanabilir.