Büyüme, hemen hemen tüm şirketlerin temel hedefleri arasında yer alır. Ancak her şirket bu hedefe ulaşamaz; ulaşanların önemli bir kısmı ise büyümeyi sürdürülebilir kılamaz.

Bu noktada kritik bir ayrım yapmak gerekir:

Şirketler için asıl hedef büyümek değil, sürdürülebilir olmaktır.

Büyüme ise sürdürülebilirliğin bir sonucu veya bir aracı olarak anlam kazanır.

ŞİRKETLER BÜYÜMEZSE NE OLUR

Büyümeyen şirketler zamanla:

Pazarın gerisinde kalabilir,Artan maliyetleri karşılamakta zorlanabilir,Yetenekli çalışanlarını kaybedebilir,Marka gücünü yitirebilir.

Özellikle Türkiye gibi dinamik pazarlarda uzun süre büyümemek, çoğu zaman fiilen gerilemek anlamına gelir.

Bununla birlikte her durumda büyümek doğru değildir. Bazı durumlarda küçülmek, daha sağlıklı bir tercih olabilir:

Zarar eden iş kollarından çıkmak,Verimsiz şubeleri kapatmak,Başarılı olunan alanlara odaklanmak,Çözülemeyen nakit krizini yönetmek.

Bu tür kararlar "geri adım" olarak değil, "stratejik yeniden konumlanma" olarak görülmelidir.

BÜYÜMENİN RİSKLERİ

Büyüme, doğru yönetilmediğinde önemli riskler barındırır.

Yanlış planlama ve ölçeklendirme: Talep doğru analiz edilmeden yapılan kapasite artışları, atıl yatırımlara yol açar.

Nakit akışının bozulması: Satış artar ama tahsilat/ödeme dengesi bozulur, şirket likidite krizi yaşar. Yanlış planlamaya bağlı yatırım harcamaları da nakit riskini artırır.

Kontrol kaybı: Organizasyon büyür ama büyüyen organizasyonu yönetecek sistemler gelişmez, nitelikli yönetici ve çalışan darboğazı sebebiyle kontrol kaybedilir.

Kârlılık azalması: Özellikle agresif fiyatlama yoluyla büyüme gerçekleştiğinde, ciro artarken marj düşer.

Şirket kültürü ve değerlerin bozulması: Büyüme uğruna şirketin kimliğini oluşturan temel kültürel değerler aşınabilir.

Özellikle şu yaklaşımlar riskleri katlayarak artırır:

"Ciro büyüsün de nasıl büyürse büyüsün" yaklaşımı,Kârsız iş alarak büyüme,Sırf rakipler büyüyor diye büyüme,Kurumsallaşmadan ölçek büyütme,Patron merkezli yapıdan çıkmadan büyüme.

NE KADAR BÜYÜME İYİDİR

Büyümenin ideal oranı sektöre ve şirkete göre değişir. Ancak iki temel referans vardır: enflasyon ve sektörel büyüme.

Bu oranların altında kalan büyüme, gerçekte küçülme anlamına gelir.Enflasyon oranındaki büyüme, mevcut pozisyonun korunmasıdır.Gerçek (reel) büyüme ise bu oranların üzerine çıkıldığında gerçekleşir.

Ancak unutulmamalıdır:

Büyüme hızı, şirketin yönetim kapasitesini aşmamalıdır.

HIZLI BÜYÜYEN ŞİRKETLERİN ÖZELLİKLERİ

Küresel ölçekte yapılan araştırmalar, hızlı büyüyen şirketlerin bazı ortak özelliklere sahip olduğunu gösteriyor (1):

Güçlü merkezi liderlik: Büyümeden sorumlu C seviye liderler, yetkinliklerini hayata geçirebilecekleri yetkiye de sahiptir.

Liderler arası uyum: Gelir artışından sorumlu ekipler ortak hedefler etrafında hizalanır.

Kurumsallaşmış eşgüdüm mekanizmaları:

Fonksiyonlar arası düzenli toplantılar.Benimsenmiş ortak hedefler ve göstergeler.Güçlü iletişim ve iş birliği.

Merkezi büyüme sorumluluğu: Tek bir "büyüme lideri" olan şirketlerde daha yüksek netlik ve daha güçlü uygulama görülür.

Yeni nesil büyüme liderlerinin öne çıkan yetkinlikleri ise şöyle özetleniyor:

Yüksek performanslı ekipler kurabilme,Fonksiyonlar arası iş birliği sağlama,Müşteri ve pazara dair derin içgörü geliştirme.

BÜYÜME STRATEJİSİ NASIL OLUŞTURULUR

Araştırmalar, büyüme için şu yapısal adımların önemine işaret ediyor (1):