"Oğlum hayrsız çıktı!", "kızım hayrsız çıktı"... diye şikâyetlenmeye herkesin hakkı olmadığı kanaatindeyiz. En seçme gıdalarla beslemek, en marka kıyafetler giydirmek, en namlı okullarda okutmak, yabancı lisan öğretmek, yurt içi veya yurt dışı gençlik kamplarına göndermek, spor salonlarına kaydetmek...ile bir ebeveyn, çocuğuna karşı mükellefiyetlerini yerine getirmiş olmaz!

Bunlar ve daha fazlası, şartları içinde gücü yeten herkes tarafından yapılabilir... ama hayat da eğitim de bunlarla benzerlerinden ibaret değildir.

1950'lere kadar köylü toplu idik. Ulaşım kolaylığının hayatımıza girmesiyle kademe kademe şehirli toplum olduk. Milletimizde dışarıya işçi olarak gitme misali, evvela kendi köyümüzden kendi şehrimize gelmekle yaşandı. Şehirlileşme, gecekondulardan, küçük esnaflıktan, tüccarlığa, büyük iş adamlığına, villalara... kadar türlü safhalardan geçerek nihâyet refah toplumuna vardı.

Düne kadar aza kanaat eden, azını paylaşan, ağzı şükürlü fukara toplumun yeni nesillerinin yedikleri önlerinde yemedikleri arkalarındaydı.

Refah toplumu döneminde dünyaya ait olma duygusu genç hayatları kuşattı. Bu vaziyet, önce taklitçiliği, sonra hayranlığı ardından moda zehirlenmesini getirdi ve yol, yabancılaşmaya vardı. Bu topraklarda doğup, ezan duyan fakat Türkçe konuşan yabancılaşmış nesiller türedi. Şehirlerde görülen kapalı yerleri açık yerlerinden az olan nesillerin hikâyesi budur.

Aileler, bu nesillerin maddî beslenme ve yetişmeleri için borçlanmalara varıncaya kadar her türlü fedakârlığı yaptılar, yapıyorlar. Fakat o çocukların mânevî eğitimlerine her aile gerekli ihtimamı göstermedi. Hâlbuki biz, üstün bir ümmet ve seçkin bir milletiz. Asırlara dayalı geniş, zengin ve derin çocuk yetiştirme, terbiye etme, onlara tahsil aldırma, meslek sahibi yapma gibi insanın iki cihanını kurtaracak tecrübe mîrasına sahibiz. Bu mîrasa medeniyet diyoruz. Bizim medeniyet geleneğimizde eğitim; doğan bebeğin sağ kulağına ezan, sol kulağına kamet okuyarak başlar, helâl süt ve helâl lokma hassasiyetiyle devam eder, çocuk 4 yaş 4 ay 4 günlük olunca hoca eliyle Kur'ân-ı kerîm öğretilir, ardından "Ana Mektebi", Sıbyan mektebi diye o eğitim, Medrese denen üniversiteye kadar giderdi.

Eskiden de spor vardı, deniz vardı, gezi vardı... ama ailede sorumluluk ve gencin önünde de rehber olarak gayrıya benzememe kaygısı ve mahremiyet, edeb, terbiye gibi insanı insan yapan ölçüler vardı...

"Sanayi inkılâbını kaçırmamız, bir Cihan Devletini, imparatorluğumuzu kaybetmemize sebep oldu!" Bu sözü, çok söyledik ve çok yazdık. Cemiyetimizde, toplumda baştan başlayarak en ücra köye kadar Avrupalılaşma, Garplılaşma özentisi, tamı tamına iki asır evvel başladı. Şimdilerde vaktinde yakalayamadığımız sanayi inkılabını, sanayi devrimini, teknolojiyi, interneti de elde etmiş olarak telafi etmekteyiz. Bugün Allaha şükür savunma sanayiinde, ulaşımda, iletişimde vs. dünyanın takdirini kazanan ve ihracatlar yapan bir seviyeye geldik:

Maddî kalkınma tamam.

Mânevî hayatsa, çöküşte.

Şehirlerin plajlaşması, neredeyse her gün bir genç kızın iffetini kaybetmiş olarak öldürülmesi ve benzeri onlarca sebep bundandır. Şunu diyebiliriz; dedelerimizin-ninelerimizin hayatında mânevi sağlamlık tam fakat maddi kalkınma tökezlemişti; bugünse maddî kalkınmamız, dünya ile yarışta fakat mânevî çöküntü tehlike arz ediyor.

Bu toplumun yalnızca kapalı yerleri açık yerlerinden az olan gençlik sıkıntısı yok. Güya örtülü; Kur'ân-ı kerîmin ifadesiyle "örtülü çıplaklar" derdi de var. Nereden fetva alındı, kim teşvik ettiyse birden çoğalan bir moda illetiyle tesettürlü gençlerin birçoğu, tesettürü katleder vaziyetteler! Daha beteri ise tam tesettürlü olup da örtüsünün üstüne fötr şapka ve şapka tereği takmak... Bir ruh zehirlenmesi dönemindeyiz.

Korkarız ki bu gidişatla Osmanlı İmparatorluğunun yaşadığı, bu defa da aksi ile yaşanacaktır. Kişi olarak, aile olarak, cemiyet ve devlet olarak kendimizi samimî ve cesur şekilde sorgulamalıyız.

Bakınız 2026 yılının yaz ayına girdik. Ramazan ve Kurban Bayramlarının tatile dönüştürüldüğünü, aile büyüklerinin aranmadığını yıllardır yazıyoruz.

Şimdi ise söyleyeceğimiz şudur: