FON YOLSUZLUĞUNA NASIL GELİNDİ
a-Fonların kurulması
*Yatırım fonlarının alım satım işlemlerini tam otomasyonlu merkezi bir sistemde toplamak maksadıyla 9 Ocak 2015 yılında Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu(TEFAS) kuruldu. Bu sayede yatırımcıların tek bir platform üzerinden tüm aracı kurumlar ve banka fonlarına erişmesi sağlandı. 23 Aralık 2020'de yürürlüğe giren Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle birçok yatırım fonu türünde kazanç üzerinden alınan %10'luk stopaj vergisi %0'a düşürüldü. Bu vergi indirimi fonlara olan alakayı artırmıştır. Pek çok yeni yatırımcı borsaya ve yatırım fonlarına yönelmiştir.
VURGUN NASIL OLUYOR
*Portföy şirketleri, borsaya yeni girenlerin ucuz hisselerini bir anda alıp yapay değer artışları yapmaya başlamışlardır. Hisselerin şişirme değer artışı görülünce yeni yatırımcı hisselerin değeri artacak hissine kapılarak yoğun olarak hisse almaya başlıyor. Borsaya yeni giren her yatırımcı aynı hisseleri satın almaya başlayınca hisselerin fiyatı '2, 3, 4,.. ' katlanmaya başlıyor. Böylece önceden ucuzdan hisse alanlar kâr etmeye başlıyor. Hisse değeri arttıkça yüksek getiri getirmeye başlıyor. Kâr arttıkça da yeni yatırımcı sisteme giriyor ve bu iş sistemi yönetenlerin istediği zamana kadar devam ediyor. Bugün fon vurgununda bir hissenin 10-17 bin kat değerlenmesi bu şekilde olmuştur. Bu sayede küçük bir şirket kısa sürede yılların büyük şirketlerinden daha değerli hale gelebiliyor. Sistemi yönetenler istedikleri anda giren paraları başka yerlere peyder pey transfer edebilirler veya birilerinin çekmesini sağlayabilirler.
b-Yatırımcılar serbest fonlara nasıl girdiler
*Serbest fonların geleneksel yatırım fonlarına(para piyasası, tahvil-bono, hisse senedi, kıymetli madenler, katılım fonları, vs)göre bazı avantajları vardır. Bunlar; portföy sınırlamalarının olmaması(Yani bir portföy şirketinin altında onlarca fon kurulabiliyor ve düşük dolaşımlı hisse bu fonların hepsinde birden toplanıyordu), esnek getiri imkanı vermesi(parayı tek bir hisseye yatırması), piyasa düşüşlerinde kazanç elde etme, tek bir kıymete veya sektöre ağırlık verebilme imkanı, farklı risk ve vade seçeneklerini kullanma, birden fazla fonun bir portföy şirketi altında kurulabilmesi ve vergi avantajları gibi faydaları vardır. Yalnız bu fonlar, finansal varlık eşiği asgari 10 milyon TL olan yatırımcılara açıktır. Yolsuzlukta adı geçen Tera, Pusula gibi portföy şirketleri bu tip serbest fonlara sahipti. Bunlar borsada çok az bulunan hisseleri topladılar. Topluca alınan bu hisselerin fiyatları birden katlandı.
Mesela; Tera'nın 1. serbest fonu olan TLY (içinde bono, hisse gibi farklı yatırım araçları mevcur.) 2021'de oluşturulduğunda az sayıda kişinin elinde vardı. TLY 2025 Temmuz ayında TEFAS'ta işlem görmeye başlıyor. O tarihten sonra fiyatı yaklaşık 15 kat artıyor. Peki bu nasıl oluyor İşte burada piyasa dolandırıcığı devreye giriyor. Bu nasıl olmuş olabilir Yine aynı sistem oyunu yani, bazı şirketlerin az bulunan hisselerinin büyük bir kısmını toplayıp, sonra kendi aralarında alım satım yaparak hisselerin fiyatlarını yükseltmek. Hisselerin fiyatı devamlı yükselince, yatırımcılar 'bu hisseler yükseliyor düşüncesiyle' yoğun şekilde hisseleri almaya başlıyor.
Adeta şöyle görüntü veriliyor; 'Bakın biz bu fonu 2021'de kurduk. Kısa sürede hisselerin değeri 50-100 katına çoktı. Siz de bu fırsatı kaçırmayın' denince parasını katlamak isteyen hırslı vatandaşlar da o fona akın etmeye başlıyorlar. Böylece fonların fiyatı yükselmeye devam ediyor. Foncular istedikleri anda yüksek fiyattan hisseleri satıp vurgun vuruyorlar.
Yine bir misal; Özata denizcilik işlem görmeye 2024 Eylü'lünde başlıyor. Hisse fiyatlarında bir süre bir artış gözükmüyor. Taa ki, Tera portföy Özata Denizcilik'ten epey bir hisse alıyor, ondan sonra Özata denizciliğin hisseleri birden yaklaşık 20 kat artıyor. Fonlar artan bu fiyatları getiri olarak gösterince insanlar da bu fonlara akın ediyor. Ve çark dönmeye devam ediyor. Tera Yatırım Menkul Değerler A.Ş. 2025 yılı için yaklaşık 37 milyar net kâr açıklamıştır. Bu nasıl olur, bu para nereden geldi Bu olsa olsa 'al gülüm ver gülüm' yoluyla manipülasyonlarla vatandaşın parasını çarpmakla olabilir.

3