Allah'ın Nizamı İslâm (36)
PROF. DR. YUSUF ÖZERTÜRK

İSLÂM'IN KAYNAKLARI

A-KUR'ÂN

Kur'ân'ın Muhtevası

III- Hak -Adalet-Devlet

1b-DEVLET TÜRLERİ

A-Yönetim Sistemine göre Devletler

5-Demokrasi-Demokratik devlet

*Demokrasinin kesin tanımı konusunda bir fikir birliği yoktur. Klasik anlamıyla Demokrasi; Halkın kendi kendini yönetmesi, eşit olarak yönetime katılması ve yönetme hakkı olarak tanımlanabilir. Demokrasi terimi, genellikle bir siyasi devlet bağlamında kullanılır. Demokrasinin hakim olduğu devlete de 'Demokratik Devlet' adı verilir.

Demokrasinin Temel Özellikleri

*Demokrasinin farklı türleri olmasına rağmen, hepsinin dayandığı bazı ortak temel prensipler vardır. Bu prensipler şu şekilde özetlenebilir:

a-Katılımcılık; Devletin her vatandaşının karar süreçlerine ve yönetime aktif olarak katılma hakkının olmasıdır. Katılımcılık, egemenlik hakkının halkta olmasıdır. Halk egemenlik hakkını ya doğrudan, ya da seçtiği temsilciler (vekiller) vasıtasıyla, dolaylı olarak kullanır.

b-Serbest seçimler; Demokrasi'de seçim, olmazsa olmazdır. Anayasaya göre seçimler belirli sürelerde yapılır. Seçim sandığı ve çıkan oy sayısı demokratik meşruiyetin kaynağı sayılır. Seçimlerde, çoğunluğun seçime katılması meşruiyeti sağlar. Oy verme ve sandık (seçim) esas olmakla beraber, sadece sandıkta oy kullanıp, sonra da bir dahaki seçime kadar halkın pasif kalması (uyku moduna geçmesi) da demokrasi için yeterli değildir.

c-Çoğunluk ilkesi; Çoğunluk ilkesi, Demokrasi kaynağını halk iradesinden alır. Bireysel iradeler tek tek seçim yoluyla sandıkta toplanır. Seçimde hangi görüş (parti) çoğunluğu elde etmişse, meşru olarak iktidara o gelir. Çoğunluğun iradesi de Anayasaya uygun olmalıdır. Anayasaya uygun olmayan geçerli olamaz.

d-İktidarın seçim yoluyla gelmesi ve seçimle değiştirilebilir olması; Devleti yönetecek iktidar, seçilerek gelmeli ve yine seçim yoluyla gitmelidir. Seçimle gelmeyen ve seçimi kaybedince de gitmeyen iktidar meşru olarak kabul edilemez.

e-Çok Partili Siyasal sistem; Vatandaşların sosyal, siyasal, vs, görüşleri farklıdır. Bu farklı görüşlerin yönetimde etkili olabilmesi için farklı görüşlerde olan siyasal partilere ihtiyaç vardır. Vatandaşların devlet yönetimine katılmaları önemli ölçüde siyasal partiler aracılığı ile olmaktadır. Dolayısıyla, demokrasilerde birden fazla siyasal parti olmalıdır. Çok partili siyasal yaşam sonucu olaral rekabetçi hizmet anlayışı gelişir. Bu da vatandaşların faydasınadır.

f-Muhalefetin varlığı; Demokrasilerin önemli özelliklerinden birisi de siyasi ve sivil toplum muhalefetinin olmasıdır. Hem siyasi, hem de sivil toplum kuruluşlarının iktidarın icraatlarını eleştirme hakkının olması, iktidarları rasyonel hareket etmeye ve toplumun isteklerini dikkate almaya zorlar.