12 Mart Muhtırası(2)

Prof. Dr. Yusuf Özertürk

e-1.N.Erim Hükümeti (T.C.33.Hükümeti) 26 Mart 1971-11 Aralık 1971

*Nihat Erim 26 Mart 1971'de, 27 bakanından 15'i TBMM dışından olan bir teknokrat Hükümeti kurdu. Kültür bakanlığı Erim Hükümeti döneminde kuruldu. Dünya Bankasında çalışan Atilla Karaosmanoğlu ekonominin başına getirildi. Hükümet reform paketini açıklamasına rağmen anarşi olayları durmamış, bilakis Nisan 1971'den itibaren daha da artmıştır. Dev-Genç üyesi kişiler, zengin iş adamlarını kaçırma, banka soygunları eylemlerine katılmışlardır. Çeşitli üniversitelerde baş gösteren öğrenci hareketleri, işçi olayları ülkeyi bir kaos ortamına sürüklemeye başlamıştır. Bu durum TSK'nın da baskısıyla N. Erim hükümetini 11 ilde sıkıyönetim ilanına zorlamıştır. Sıkı yönetim idaresi çok sert tedbirlere başvurarak sorgulama ve tutuklamalara başlamıştır. Tutuklananların daha ziyade sol görüşlü olanlardan olması, darbeyi başlangıçta destekleyen Türk Sol'unun darbe aleyhine geçmesine sebep olmuştur.

f-Balyoz hareketi

*Anarşinin durdurulması için ilan edilen sıkıyönetim uygulamaları anarşi ve terörü daha da azdırdı.17 Mayıs 1971'de THKP-C (Türkiye Halk Kurtuluş Partisi -Cephesi) lideri Mahir Çayan ve arkadaşları, İsrail'in İstanbul Başkonsolosu Efraim Elrom'u kaçırıp öldürdüler. Bu hadise de sıkı yönetim uygulamalarını daha da sertleştirdi ve 'kurunun yanında yaş da yakıldı'. Dev-Genç, THKO-C,TÖS, DDKO(Devrimci Doğu Kültür Ocakları), Ülkü Ocakları TKMD (Türkiye Komünizimle Mücadele Derneği), DİSK, TİP (Türkiye İşçi Partisi) kapatıldı. Grevler ve her türlü toplantılar yasaklandı. Bazı gazete ve dergiler kapatıldı/toplatıldı. Gazeteciler, yazarlar, Akademisyenler tutuklandılar.

*Hafızalarda kalan bir olay da, Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın 6 Mayıs 1972'de idam edilmeleridir. 'Ziver bey köşkü' hafızalarda kalan bir diğer hadisedir. Türkiye ılımlı solu bu harekete 'Balyoz Hareketi' adını vermiştir.

*Erim hükümeti reform hükümeti olarak kurulmasına rağmen, TBMM de karşılaştığı zorluklardan dolayı eğitim, toprak, mali ve hukuk reformlarını yapamadı. Bunun üzerine Başbakan N. Erim 26 Ekim 1971'de istifa etti. Ancak istifası C. B. Cevdet Sunay tarafından kabul edilmedi ve hükümet devam etti. 3 Aralık 1971'de aralarında Atilla Karaosmanoğlu'nun da bulunduğu 11 bakan, çıkarılan zorluklardan dolayı görevlerini yapamadıklarını ileri sürerek istifa ettiler (11'ler olayı). Bunun üzerine N. Erim istifa etti ve 33. Hükümet 11 Aralık 1971'de düştü.

g-2.N.Erim Hükümeti (T.C.34.H) 11 Aralık 1971-22 Mayıs 1972

* C. B. Cevdet Sunay 11 Aralık 1971'de N. Erimi ikinci defa atadı. Başbakan N. Erim yine teknokrat bir hükümet kurdu. Ancak anarşi ve terör olaylarının durmaması üzerine 2. N. Erim hükümeti de başarılı olamadı. N. Erim 27 Mart 1972'de istifa etti.

h-Ferit Melen Hükümeti (35.H.) 22 Mayıs 1972-15 Nisan 1973

*N. Erim'in istifası üzerine 22 Mayıs 1972'de Ferit Melen 3. Teknokrat hükümetini kurdu. F. Melen'in 3. Teknokrat hükümeti de istikrarı sağlayamadı.6 Nisan 1973'te Cumhurbaşkanlığı seçimi yapıldı. Fahri Korutürk T.C.'nin 6. Cumhurbaşkanı oldu. Ferit Melen 7 Nisan 1973'te istifa etti.