Namaza dâir âyet-i kerîmeler

Namaz sadece günlük bir ibadet mi, yoksa İslam'ın en temel şartı olan vakit kavramı gerçekten bu kadar mutlak olmalı mı?

Özet Bu özet koseyazarioku.com tarafından üretilmiştir

Yazı, namaz ibadeti ve özellikle namaz vakitlerinin İslam'daki hayati önemini Kur'an ayetleri ve tefsir kitaplarından örnekler vererek açıklamaktadır. Vakit meselesini namaz ibadeti kadar kritik bir unsur olarak sunmakta, çünkü Kur'an'da namazın belirli zamanlarda farz kılındığını vurgulamaktadır. Ancak modern yaşamda iş temposu ve şehir hayatı şartlarında, bu dönem 7-8 asır öncesinde yazılmış tefsir kaynaklarının mutlak uygulanabilirliği ne kadar gerçekçi?

İslâmiyette en önemli emir îmân etmektir. Îmân, bir binânın temeli gibidir. Îmândan sonra en mühim farz da namazdır...

Namaz, İslâmın 5 şartından birisidir. Namaz, binânın kendisi, kirişleri ve duvarları gibidir. Namazın ehemmiyetini bildiren âyet-i kerîmeler ve hadîs-i şerîfler pek çoktur. Kur'ân-ı kerîmde yüzden fazla yerde, namaz kılma emri tekrâr edilmektedir.

Aslında bütün insanların yaratılmalarındaki maksat, Allahü teâlâya ibâdet etmeleridir. Nitekim Allahü teâlâ, Kur'ân-ı kerîminde, Zâriyât sûresinin 56. âyet-i kerîmesinde, meâlen "Cinnîleri ve insanları ancak (beni bilmeleri, tanımaları) bana ibâdet etmeleri için yarattım" buyurmuştur.

"İbâdet", Allahü teâlânın râzı olduğu işleri yapmaktır. Allahü teâlânın rızâsı ise, yapılmasını kesin olarak emrettiği farzları yerine getirmekte ve yasak ettiği harâmlardan kaçınmaktadır.

İslâm'ın beş temel şartından, esâsından ikincisi olan, îmândan sonra en mühim farîza olarak beyân edilen namaz, günün belli zaman dilimleri içerisinde yerine getirilmesi gereken bir farzdır. Namazların, vakitlerinden önce kılınmaları câiz olmadığı gibi, vakitlerinden sonraya bırakılmaları da câiz değildir.

Nitekim Allahü teâlâ, "Şüphesiz namaz, mü'minlere vakitli olarak farz kılınmıştır (Belli zamanlarda namaz kılmak, müminlere farz oldu. Namaz kılmak, müminlere belli zamanlarda farz kılındı)" (Nisâ, 103) buyurmuştur. Binâenaleyh vakit, namazın en önemli şartlarından birisidir. Hattâ hem şartı, hem de sebebidir. Kur'ân-ı kerîmde, birkaç âyet-i kerîmede, namaz vakitlerine mücmel olarak işâret buyurulmuştur: el-Bakara, 238; Hûd, 114; el-İsrâ, 78; er-Rûm, 17-18; Kâf, 39-40; el-İnsân, 25-26'da olduğu gibi.

Hanbelî mezhebi âlimlerinden Ebu'l-Ferec Abdurrahmân İbnü'l-Cevzî [v. 597 / 1201], "Zâdu'l-Mesîr fî İlmi't-Tefsîr" adlı eserinde, Nisâ sûresinin 103. âyet-i kerîmesindeki "Kitâben Mevkûten" lafızlarıyla ilgili olarak:

"Kitâben", "farzan" demektir. "Mevkûten" hakkında da 2 kavil vardır: 1.'si "mefrûzan=farz kılınmış" manâsıdır ki, bunu İbn-i Abbâs, Mücâhid, Süddî ve İbn-i Zeyd ifâde etmişlerdir. 2.'si ise, "belli vakitlerle vakitlenmiş [belli vakitlerde farz kılınmış]"