Post/modern gösterip geleneksel vurmak

Modernliğin başından beri gelenekle bir tezat konsepti içerisinde kendisini konumlandırdığı söylenegelir. Esasen modernlikle birlikte geleneksel ontoloji ve epistemolojik bakış açısının aşılmaya çalışıldığı bir durumla insanlık karşı karşıya kalmıştır. Bu dönüşüm ise etkileri itibarıyla oldukça derindir.

Modernlik o kadar yaygın bir etki bırakmıştır ki, globalleşme Giddens'ın deyişiyle dünya ölçeğinde modernleşmenin yayılımını ifade etmektedir. Üstelik modernite sadece bir zihniyet ve bakış açısının ötesinde sunduğu yaşam tarzı ile de büyülü bir dünya yaratmayı başarmıştır. Öyle ki, belki ilk başlarda müslüman toplumlarda bir kısım varolan dirençler geldiğimiz noktada çözünmüş görünmektedir.

Post/modernlik insanın eşya ile kurduğu ilişkinin bir dönüşümünü ifade eder aynı zamanda. Bu dönüşüm insanın konumu ve tanımı kadar eşyanın konum ve tanımının değişimini de gündeme getirmektedir. Modernlikle birlikte gündeme gelen ontolojik dönüşüm Tanrı'nın yerine insanı ikame ederken, insanın dünyada bulunuş sebebi ve tanımının da değişimini sonuçlamıştır. Pre-modern dönemde Tanrı'nın gözbebeği ve Onun tarafından yaratılmış bir varlık olarak insanın dünyaya sorumlu bir varlık olarak gönderilişi söz konusu iken, modern mentalite insanın dünyada bulunuşunun sebeplerine dair hiçbir bilgi vermediği gibi insanı ontolojik bir boşlukta bırakmaktadır.

Diğer yandan "eşya"nın bir âyet olarak insan için ifade ettiği anlam sona ererken, birer nesneye dönüşürler. İnsanın eşya ile ilişkisinde de yeni durum bir boşluk yaratmaktadır. Charles Taylor, modern dönemde eşyanın varlık zinciri içindeki konumlarını kaybetmesiyle birlikte anlamlarını da kaybettiklerini belirtmektedir. Doğrusu din olmadığı taktirde insanın dünyada anlam bakımından bir boşlukta durduğunu görmek lazımdır.

Modernlik dini ve geleneksel olanı "kötü" gösterirken, insanı yeni ontolojik ve epistemolojik konumunda tasarlamaktadır. Bu mentalitede insan eşyanın anlamlarını değiştirme ve yeniden tanımlama hakkını kendisinde görmektedir. Hatta modern mentalite tüm araçları ve sunduğu yaşam tarzıyla bunu gerçekleştirmektedir. İnsanın ve eşyanın "aşkın"la bağlantılı anlamlarından uzaklaştırılması, uzun vadede insanın kendi asli amacı ve eşyanın tabiatı ve anlamından mesafe alması demektir.

Fakat bu noktada asıl sorulması gereken; insanın eşyayı ve kendisini yeniden tanımladığında insan ve eşya gerçekten tanımlandığı gibi mi olmaktadır sorusudur. En azından modernitenin bizi getirdiği noktadan anlamaktayız ki, bu konuda çok başarılı değildir. Elbette dünyadaki maddi gelişmeler konusunda bir takım başarılara imza atmıştır. Fakat global dünyaya baktığımız zaman insan(lığ)ın ne hale geldiğini daha iyi görebileceğiz.