Tribünlerin gölgesinde uyuyan toplum

Bir toplumu çökertmek için her zaman silah gerekmez. Bazen ekranlar yeter. Bazen sloganlar yeter. Bazen milyonları aynı anda meşgul eden yapay gündemler yeter. İnsanların düşünmesini, sorgulamasını, acıya yönelmesini engelleyen her araç; görünüşte masum olsa da sonuçta bir uyuşturucuya dönüşebilir.

Bugün bunun en güçlü örneklerinden biri futboldur.

Futbol, özünde bir spor olabilir. Koşmak, dayanıklılık kazanmak, takım ruhu geliştirmek elbette kötü değildir. Ancak her meşru şey faydalı değildir. Her serbest olan şey insanı yükseltmez. Nice şey vardır ki yasak değildir ama insanı oyalar, tüketir, gaflete sürükler.

Büyük düşünür Ali Şeriati çok çarpıcı bir uyarıda bulunur: "Tribünlerden gelen sesler, süren savaşlardaki mazlumların sesini kısıyorsa, futbol afyondur."

Bu söz sadece futbolu değil, bütün çağdaş oyalama düzenini anlatır. Eğer bir toplum, stadyumdaki tezahüratı duyup bombalar altındaki çocukların çığlığını duymuyorsa... Eğer bir gol sevinci, bir yetimin gözyaşından daha fazla yankı buluyorsa... Eğer maç sonucu manşet olurken zulüm dipnotta kalıyorsa... Orada spor değil, uyuşturulmuş bir bilinç vardır.

Bugün insanlar takımının puan durumunu ezbere biliyor; fakat ümmetin hangi coğrafyada kan ağladığını bilmiyor. Futbolcunun maaşını biliyor; fakat komşusunun aç olduğunu bilmiyor. Transfer haberlerini takip ediyor; fakat çocuklarının ahlakî gidişatından habersiz yaşıyor.

Asıl felaket budur.

Allah Teâlâ şöyle buyurur:

"İnsanlardan öylesi vardır ki, bilgisizce Allah yolundan saptırmak için boş sözleri satın alır." (Lokman, 6)

Âlimler bu ayette geçen "boş söz" ifadesini insanı hakikatten uzaklaştıran her meşguliyet olarak açıklamışlardır. Her çağın oyuncağı değişir; fakat gafletin mantığı değişmez.

Resûlullah (sav) buyurur:

"Kendisini ilgilendirmeyen şeyleri terk etmesi, kişinin Müslümanlığının güzelliğindendir." (Tirmizî)

Bugün milyonları ilgilendirmeyen şeyler, sanki hayatın merkezi gibi sunuluyor. Bir kulüp yenildi diye şehirler geriliyor. Bir hakem kararı yüzünden insanlar birbirine küfrediyor. Aynı kıbleye yönelen insanlar, forma renkleri yüzünden düşmanlaşıyor.

Bu yalnızca spor sevgisi değildir; bu kimlik kaybıdır.

Fanatizm, insanın aklını teslim etmesidir. Artık hakkı değil takımını savunur. Adaleti değil menfaatini savunur. Doğruyu değil aidiyetini savunur. Böylece kardeşlik parçalanır, akıl körelir.

Bir başka yara da bahis ve iddaa illetidir.

Futbol artık sadece seyredilen bir oyun değil; nice genç için kumarın giriş kapısıdır. Emek vermeden kazanma hırsı aşılanıyor. Maaşlar kuponlara gömülüyor. Evlerin bereketi kayboluyor. Borçlar büyüyor. Psikolojiler çöküyor. Nice aileler bu görünmez batakta dağılıyor.