Bugün "tasavvuf" adı altında öyle şeyler konuşuluyor ki, insan bazen hayret ediyor. Kimi bir şahsı hatasız görüyor, kimi dinin ölçüsünü insanların sözlerine göre belirliyor, kimi de Kur'an ve sünnetten uzaklaşmayı "maneviyat" zannediyor. Oysa gerçek tasavvuf; ne hurafedir, ne bid'attir, ne de insanı Allah'ın kitabından ve Resûlü'nün sünnetinden koparan bir yolculuktur.

Hakiki tasavvuf; nefsi terbiye etmek, kalbi Allah'a bağlamak, ahlâkı güzelleştirmek ve kulluğu derinleştirmektir. Bunun ölçüsü ise yalnızca Kur'an ve sünnettir.

Allah Teâlâ buyuruyor:

"İşte benim dosdoğru yolum budur. Ona uyun. Başka yollara uymayın ki sizi O'nun yolundan ayırmasın."

(En'âm 6/153)

Tasavvuf, insanı Allah'ın yoluna yaklaştırıyorsa haktır. Ama Kur'an'ın dışına çıkarıyor, sünneti ikinci plana itiyor, kişileri kutsallaştırıyorsa orada durmak gerekir.

Çünkü Peygamber Efendimiz (sav) şöyle buyurmuştur:

"Size iki şey bıraktım. Onlara sımsıkı sarıldığınız müddetçe asla sapıtmazsınız: Allah'ın Kitabı ve benim sünnetim."

Gerçek tasavvufun merkezinde zikir vardır; fakat o zikir şuursuz bir tekrar değil, kalbi dirilten bir kulluktur. Kur'an'ın emrettiği gibi:

"Kalpler ancak Allah'ı zikretmekle huzur bulur."

(Ra'd 13/28)

Fakat unutulmamalıdır ki, Allah'ın zikri insanı namazdan uzaklaştırmaz; aksine secdeye yaklaştırır. Hakiki mürşid, kendisine değil Resûlullah'a çağırır. Hakiki tarikat, insanı şeriatten koparmaz; şeriatin ahlâkını yaşatır.

Bugün bazı çevrelerde görülen aşırılıklar, tasavvufun özü değil; sonradan karışan yanlışlardır. Kabirlerden medet ummak, şeyhleri masum görmek, dinin ölçüsünü keşif ve rüyalara göre belirlemek İslam'ın değil, hevânın yoludur.

Kur'an çok açık konuşuyor:

"Kim Peygamber'e itaat ederse Allah'a itaat etmiş olur."

(Nisâ 4/80)

Demek ki Allah'a giden yol, Resûlullah'ın yolundan geçer. Onun göstermediği bir "maneviyat" anlayışı insanı hakikate değil, sapmaya götürür.

İmam Mâlik'in şu sözü asırlar boyu bir ölçü olmuştur:

"Bu ümmetin sonu, ancak ilk neslin düzeldiği şeyle düzelir."

Sahabe nasıl yaşadıysa, gerçek tasavvuf da odur:

Az konuşmak...

Çok ibadet etmek...

Gösterişten kaçmak...