Memlekete hizmet tekeli-karteli

Memlekete hizmeti, Maliye Bakanlığı'nda hesap uzmanı olarak yirmi dört yaşımda öğrenmeye başladım. Bir vergi uyuşmazlığı nedeniyle bilirkişi olarak atanmıştım. Olayda yalnız vergi kanunlarına değil, Ticaret ve Bankalar Kanunu'na da aykırılık ve önemli çıkar sağlama vardı. Olay yargıya intikal etti. Yargıç, işadamına niçin yaptığını sorduğunda, yanıt "Memlekete hizmet için" oldu. Bende böylece daha sonra uygulama ve söylemlerle de "memlekete hizmet"in anlamı pekişmeye başladı. Amaç hep "memlekete hizmet" oldu.

Siyasetçi, başkan, vekil, bakan, örgüt, iş insanı olarak memlekete hizmetten gayri başka beklenti yoktu. Yalnız memlekete hizmet tekeli, karteli oluştu. Piyasalarda olduğu gibi siyasette de tekelleşme, kartelleşme başlayınca konumu korumak, sürdürmek için de önlemler alınması, uygulanması gerekir.

Piyasalarda yerleşik tekeller konumlarını koruyabilmek, sürdürebilmek için yasal destek arar, büyük reklam kampanyaları yapar, medyayı kullanır, olası rakip firmaları satın alır, devralır; ürkütücü, cezalandırıcı fiyat uygulamaları yaparlar.

Siyasette de uygulama piyasa stratejilerinden farklı değildir. Önlemler, yasal düzenlemeler, yargı desteği, ürkütme, cezalandırma, reklam, medyayı kullanma, rakiplerden transferler, rakiplerin yönetimlerini ele geçirmektir.

Kartel anlaşmaları, birden fazla ekonomik birimin, firmanın, danışıklı hareket ederek birlikte karar alması, uyumlu uygulamalar yaparak sağlanacak tekel kârının bölüşülmesi anlaşmalarıdır. Kartelin lideri, liderin izleyicileri, kuralları, kurallara aykırı davrananları cezalandırıcı yaptırımları vardır. Genellikle piyasa payı yüksek olan ya da piyasayı etkileyebilecek olan izleyicilerine çek dağıtan lider olur.

Siyasette de gizli, açık ittifaklar, destekler, örgütler, kartel oluşturur.

Komprodor olarak tanımlanan grup da kartelin üyesidir. Kartelde dışlamadan, baskıdan, hürriyeti bağlayıcı cezalandırmadan faili meçhule değin yaptırımlar uygulanır.