Fetret sözcüğü bozulan düzenin, gerileyişin, çöküşün ardından yeniden kuruluşa kadar geçecek süreyi ifade etmek üzere kullanılır.
Osmanlı Devleti de fetret olarak ifade edilen böyle bir dönem geçirmiştir. Yıldırım Bayezit'in Timur'a karşı 1402 Ankara Savaşı'nı kaybedip esir düşmesi üzerine, Anadolu siyasal birliği parçalanmış; Yıldırım Bayezit'in şehzadeleri ayrı beylikler oluşturarak Osmanlı Devleti dağılma sürecine girmiş; Şehzade elebi Mehmet devleti toparlamış ve bozulan düzeni yeniden oluşturmuştur. Bu dönem, 1402-1413 dönemi, Osmanlı tarihinde "Fetret Dönemi" olarak anılır.
Cumhuriyetin tasfiyesi süreci 12 Eylül 1980 askeri darbesiyle başlamış, Cumhur İttifakı yönetimiyle netleşerek derinleşen bir düzensizliğe, gerileyiş, çöküş dönemine girmiştir. Prof. Dr. Okan Toygar, 31 Ekim 2026 günlü Cumhuriyet'te yayımlanan makalesinde dönem "dekadans"; gerileyiş, çöküş olarak tanımlamaktadır.
Prof. Dr. Ümit Kocasakal, İstanbul Baro başkanı olarak 27 Ekim 2026 günlü Cumhuriyet'te yer alan söyleşide, Cumhuriyetin karşı karşıya olduğu tehlikeleri, "üniter yapının, ulus devletin, 1923 Cumhuriyetinin tasfiyesi, Lozan'ın reddi" olarak vurgulamıştır. oğu makalede de toplumsal çürümüşlük betimlemesi yapılmaktadır.
Bugünlere süreç sonunda gelinmiştir. Olayın iç ve dış dinamikleri, etkenleri vardır. İç etken, toplumda Cumhuriyeti, kazanımlarını içselleştirmemiş geniş bir kitlenin varlığı, değer yargıları; emperyalist ülkelerle işbirliğine yatkın, komprador olarak da nitelendirilen bir grubun tutumudur. Dış etken ABD'nin Büyük Genişletilmiş Ortadoğu Projesi, bu projede Türkiye'ye biçilen roldür.
BOP-GOP uygulaması 1970'li yılların ortasında başlamış; ülkemizde de Fethullah Gülen hareketi/cemaatinin oluşması olarak da yansımıştır. Fethullah Gülen hareketinin kısa sürede sivil-asker bürokratlar, iş insanları, medya ve futbol kulüplerine kadar yaygınlaşması; karakter, kişilik zaaflarının yanı sıra, Cumhuriyetin ilkelerinin kazanımlarının içselleşmediğini de göstermektedir.
Projenin bölge için hedeflediği siyasal düzen ılımlı İslam, ekonomik düzen de serbest piyasa ekonomisi, bölgenin dünya finans piyasalarına açılması, eklemleşmesi uygulamada Türkiye pilot ülke olarak seçilmiştir.

16