Para Politikası Kurulu bir kez daha toplanıyor. Ama bu kez yalnızca faiz oranlarını değil, aynı zamanda enflasyon anlatısının sınırlarını da test eden bir atmosferde toplanıyor. Malum son birkaç ayda enflasyonun gerekçeleri baş döndürücü bir şekilde sıralanıyor. Ocak ayında don, şubat ayında Ramazan, mart ayında savaş... Nisan için ise henüz resmi bir açıklama gelmedi ama Anadolu irfanının hazır bir açıklaması var; "Nasipten öte köy yok."

Ekonomide yeni bir disiplin doğuyor gibi, takvim bazlı enflasyon teorisi. Ay değiştikçe gerekçe değişiyor. Ocakta meteoroloji, şubatta takvim, martta jeopolitik... Böyle giderse mayıs ayında astrolojiye, haziranda da burç yorumlarına geçilmesi kimseyi şaşırtmaz. Enflasyon yükseldikçe nedenleri de çeşitleniyor; ekonomi adeta gerekçe enflasyonu yaşıyor. Bu durum ister istemez şu soruyu akla getiriyor: Enflasyon gerçekten düşürülmeye mi çalışılıyor, yoksa açıklanmaya mı Çünkü bazı ekonomilerde enflasyon bir sorunu temsil ederken, bazı ekonomilerde ise bir anlatıyı. Bizde ikincisi giderek daha güçlü bir drama dönüşüyor.

Böyle bakınca Para Politikası Kurulu'nun işi aslında oldukça zor: veri okumaktan çok gerekçe takvimi yönetmek zorunda kalıyor. Ayın başında hava durumuna bak, ortasında takvim etkisini hesapla, sonunda dünya haritasını kontrol et... Faiz kararından önce adeta küçük bir astroloji seansı gerekiyor. Kim bilir, belki de yakında enflasyon raporlarında yalnızca grafikler değil, "bu ay Merkür geriliyor" notu da yer alır bilinmez.

Merkez Bankası Başkanı'nın jeopolitik belirsizliklerin azalmasıyla petrol fiyatlarının zayıf seyredeceği" yönündeki geçen ayki öngörüsü, bugünün dünyasında biraz fazla iyimser bir varsayıma dayandığını bir kez daha gösteriyor. Petrol piyasası da artık ekonomik dengelerden çok siyasi gerilimlerle hareket ediyor. Bu nedenle böyle bir tahmin, analitik bir öngörüden çok dünyanın sakinleşeceğine dair bir ay önceden yapılmış iyi niyetli bir temenni gibi duruyor. Ne var ki Merkez'in temennileri de tahminleri gibi gün doğmadan batmışa benziyor. Bu iyi niyetli tahminlerin milyonlarca insanı ücretler ve satın alma gücü üzerinden etkilemesi kimsenin umurunda mı diye sorsanız, değil gibi duruyor.

Gel gelelim esas meseleye. Bugünkü gerilim aslında Merkez Bankası'nın eline uzun zamandır aradığı türden bir fırsat sunuyor. Belki de yapmak isteyip bir türlü uygun zamanı bulamadığı o klasik hamle için beklenen atmosfer oluşmuş durumda. Artık sıkılaşmayı açıklamak için jeopolitik belirsizlik gibi gayet kullanışlı bir argüman var ortada. Eğer enflasyonun nedeni gerçekten küresel gerilimler ve jeopolitik dalgalanmalar ise, o zaman para politikasının da buna karşı daha sert bir pozisyon alması teorik olarak şaşırtıcı sayılmaz. Eğer enflasyonun hikâyesi bu kadar geniş bir coğrafyada yazılıyorsa, para politikası neden buna uygun ölçekte bir hamle yapmasın Bütün bu gerekçeleri ciddiye alarak, enflasyon anlatısına yakışır bir karar vererek 250 baz puanlık bir artışa neden gitmesin. Merkez kendine "yapışanı" yapmak istiyorsa enflasyondaki yukarı yönlü risklerin yakından takip edildiği vurgusuyla artırıma gider ama "yakışanı" yapmak istiyorsa mübarek Ramazan ayında piyasa standartlarında 100 baz indirir.

...Ama bütün bu tartışmaların ortasında gözden kaçan başka bir mesele daha var o da; toplumun ekonomiyle kurduğu düzeyli ilişki. Enflasyon artık fiyatların artmasının ötesinde insanların otorite ile kurduğu güven ilişkisinin de test edildiği bir alanı simgeliyor. Bir bakıma bu ilişki, uzun süredir yürüyen ama giderek mesafesi artan bir ortaklığa dönüşüyor. Başlangıçta karşılıklı güven üzerine kurulan bu bağ, zamanla şüphelerin ve beklentilerin ağırlaştığı bir ilişkiye dönüşüyor. Eski sıcaklığını bir türlü bulamayan tek taraflı aşkın ızdırabı kaçınılmaz sona doğru ilerliyor.