Evcil hayvanlara da kanser ilacı reçete edilebiliyor. Luna adlı bir köpek için de kanser ilacı gerekti, ancak veteriner getirmesinin mümkün olmadığını söyledi. Peki bu sorun neden kaynaklanıyor Çözümü için ne yapılmalı

EVCİL hayvanların tedavisinde veteriner hekimler, insan ilacı da kullanıyor. Bazı evcil hayvanların tedavisi için kanser ilacı reçete ediliyor ama ulaşılamıyor. Peki bu sorun neden kaynaklanıyor Çözümü için ne yapılmalı Veteriner Hekim Dr. Aydın Aksu'ya göre sorun ilaç yazılmasında değil, ilaca erişimde. Türkiye'de ruhsatı bulunmayan ancak yurtdışında yaygın kullanılan veteriner ilaçları reçete edilemiyor. Ayrıca bazı kanser ilaçları, albumin içeren ürünler ve yalnızca Türk Eczacıları Birliği aracılığıyla tıp hekimleri için temin edilebilen ilaçlara veterinerler ulaşamıyor. Sonuçta tedavisi mümkün olan birçok hastalıkta ilaç temin edilemediği için süreç aksıyor. Bedelini de evcil hayvanlar ödüyor.

Sorunun çözümü için Dr. Aksu, iki önemli öneri getiriyor. İlki, Türkiye'de henüz ruhsatlandırılmamış ancak yurtdışında kullanılan veteriner ilaçlarının hızlı şekilde getirilebilmesi için merkezi bir başvuru sistemi kurulmalı. İkincisi, Türk Eczacıları Birliği aracılığıyla özel izinle temin edilen ve hayvan tedavisinde de kullanılan ilaçlara, veteriner hekimlerin de kontrollü şekilde erişebilmesini sağlayacak yasal düzenleme yapılmalı.

İNSAN İLACI KULLANILIYOR

ÖNCE Okurum Aybüke A.'nın sorusu:

A.K.: "Köpeğim Luna'nın karnı şişti. Veterinerimiz kanser tedavisinde kullanılan bir insan ilacına acilen başlamamız gerektiğini söyledi. Kanser ilacını annem güçlükle bulabildi. Tedavi gördüğü veterinerde yoktu. Getirmeleri de mümkün değilmiş. Bu ilaçlara neden güçlükle ulaşılabiliyor Bu sorunun çözümü için ne yapılmalı"

Luna'nın yaşadığı sıkıntı aslında istisna değil. Kanser, pankreas hastalıkları ve bazı enfeksiyonların tedavisinde binlerce evcil hayvan sahibi aynı sorunla karşılaşıyor. Süreç çoğu zaman şöyle ilerliyor: Hastalık teşhis ediliyor. Tedavi planı hazırlanıyor. Ancak gerekli ilaca ulaşılamıyor. Günler, hatta bazen haftalar kaybediliyor. Oysa özellikle kanser tedavisinde geçen her gün hayati önem taşıyor.

Türkiye'de milyonlarca evcil hayvan sahibi, Luna'nın hastalığı sırasında yaşadığı bu sıkıntı ile karşı karşıya.

VETERİNER REÇETE EDEBİLİYOR

Luna'yı sağlığına kavuşturan Veteriner Hekim Dr. Aydın Aksu ile konuştum. Sorunun nereden kaynaklandığını sordum. Aksu'nun verdiği bilgiye göre, kamuoyunda yaygın olan "veterinerler insan ilacı kullanamaz" düşüncesi doğru değil. Bugün insanların kullandığı ilaçların büyük bölümü önce hayvanlar üzerinde geliştiriliyor. Güvenilirlik çalışmaları tamamlandıktan sonra insan tedavisine giriyor. Süreç tam tersine işliyor. Önce hayvanlarda denenmiş ilaçlardan insanlar yararlanıyor. Veteriner hekimler de gerekli durumlarda insan ilaçlarını kullanabiliyor.

SORUN UYGULAMADA

Aksu, veteriner hekimlerin elektronik reçete sistemi üzerinden Türkiye'de ruhsatlı insan ilaçlarını reçete edebildiğini söyledi. Bu ilaçlar eczanelerden temin edilebiliyor. Sorun, Türkiye'de ruhsatı bulunmayan ama dünyada yaygın kullanılan veteriner ilaçlarında ortaya çıkıyor. Türkiye'de ruhsatı olmayan bazı önemli ilaçlar; L-Asparaginaz: Bazı kanser türlerinin tedavisinde kullanılıyor. Albumin içeren ilaçlar: Özellikle pankreas hastalarında ihtiyaç duyulabiliyor. Leishmania ilaçları, PPA Toceranib Deslorelin.

Bu ilaçlar Türkiye'de ruhsatlı olmadığı için uygulamada ciddi sorun yaratıyor. Dr. Aksu, şu noktaya dikkat çekiyor: "Türk Eczacıları Birliği aracılığıyla özel izinle getirilebilen bazı ilaçları tıp hekimleri temin edebilirken, veteriner hekimler aynı imkândan yararlanamıyor."

ÇARESİZ KALINIYOR

İlaç bulunamayınca yalnızca veteriner hekimler değil, hayvan sahipleri de çaresiz kalıyor. Bu durumda sık görülen yollar şunlar oluyor: "Sosyal medya üzerinden ilaç aramak. Tanıdıklar aracılığıyla çözüm bulmaya çalışmak. İlacı yurtdışından getirtmek. Tedaviyi ertelemek zorunda kalmak."