Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 'Güvenilir Gıda' mobil uygulamasıyla artık vatandaş şüpheli gördüğü ürünü fotoğraflayıp doğrudan ihbar edebilecek. Firmanın denetim geçmişini sorgulayabilecek, karekodla bilgiye ulaşabilecek; taklit ve tağşiş listelerini anında görebilecek. Yani vatandaş cepten "fahri gıda müfettişi" olacak...

TÜKETİCİLER yıllardır sofraya aynı endişeyle oturuyor: Aldığımız bal gerçekten bal mı Zeytinyağı diye eve giren şişenin içinde ne var Köfte diye yediğimiz ürün gerçekten yazdığı etten mi yapıldı Tüketici çoğu zaman ancak skandal patlayınca öğreniyor. Oysa mesele yalnızca damak tadı değil doğrudan sağlık, aldatılmama hakkı ve güvenli gıdaya erişim meselesi.

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 18 Mart'ta devreye aldığı "Güvenilir Gıda" mobil uygulaması işte tam bu noktada önemli bir kapı aralıyor. Çünkü artık vatandaş, şüpheli gördüğü ürünü sadece kendi arasında konuşup geçmeyecek; fotoğraflayıp doğrudan devlete bildirebilecek. İşletmenin denetim geçmişini sorgulayabilecek, karekodla bilgiye ulaşabilecek, taklit ve tağşiş listelerini anında görebilecek. Yani yeni dönemde tüketici yalnızca alışveriş yapan kişi değil; gerektiğinde denetimi tetikleyen taraf da olacak. Bu uygulama, vatandaşı adeta "fahri gıda müfettişi" haline getirecek. Yeni uygulamayı Tekirdağ Barosu avukatı Ergün Vardar ile konuştum.

KANUN AÇIK YETKİ VERİYOR

*Yeni mobil uygulamanın hukuki dayanağı nedir Temel dayanak 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu. Bu kanunun 24. maddesi, gıda ve yemlerde taklit ve tağşişi açıkça yasaklıyor. 31. maddesi ise Bakanlığa denetim sonuçlarını kamuoyuyla paylaşma yetkisi veriyor. Bugün açıklanan taklit-tağşiş listeleri de bu yeni dijital denetim modeli de doğrudan yasal zemine dayanıyor.

*Bu uygulama neden önemli İlk kez gıda denetimi yalnızca kamu görevlilerinin rutin kontrolü olmaktan çıkıp, doğrudan tüketicinin katıldığı bir sisteme dönüşüyor. Eskiden denetim belli aralıklarla ve sınırlı sayıda müfettişle yapılıyordu. Şimdi ise milyonlarca tüketici sahada gözlem yapan bir denetim gücüne dönüşüyor. Bu da hem caydırıcılığı artırıyor hem de ihlallerin daha hızlı ortaya çıkmasını sağlıyor.

FOTOĞRAFLA BAKANLIĞA GÖNDER

*Uygulama tam olarak ne işe yarıyor Vatandaşlar, gıda ile ilgili şüpheli bir durumu uygulama üzerinden fotoğraflayıp anında Bakanlığa bildirebiliyor. Ayrıca işletmelerin denetim geçmişi sorgulanabiliyor, karekod okutularak işletme bilgilerine ulaşılabiliyor, taklit ve tağşiş listeleri görülebiliyor. Kısacası tüketici, satın aldığı ya da tükettiği ürün hakkında daha fazla bilgiye çok hızlı şekilde ulaşabiliyor.

*Uygulama ücretli mi Hayır. Tamamen ücretsiz. Hem iOS hem Android platformlarında kullanılabiliyor. Bu yönüyle de tüketicinin bilgiye erişimini kolaylaştıran önemli bir kamu hizmeti niteliğinde.

İHBAR MASADA KALMIYOR

*Uygulamadan yapılan ihbarlar gerçekten işleme alınıyor mu Vatandaş bildirimleri denetim ekiplerinin sahaya yönlendirilmesinde kullanılıyor. Bu da uygulamayı sadece "şikâyet kutusu" olmaktan çıkarıp, fiilen denetim mekanizmasının parçası haline getiriyor. Burada önemli bir nokta da şu: Kimlik doğrulama sistemiyle asılsız ihbarların ve kötü niyetli bildirimlerin önüne geçilmeye çalışılıyor. Bu da hem işletmelerin haksız yere hedef alınmasını önlemek hem de sistemin ciddiyetini korumak açısından önemli.

İŞLETMENİN KARNESİ CEBİNİZDE

*Tüketici bir işletmenin geçmişini nasıl öğrenebiliyor Uygulamadaki "İşletme Denetim Sorgulama" bölümü üzerinden. İşletmenin adı yazılarak ya da karekodu okutularak, o işletmenin denetim geçmişi, ceza bilgileri ve varsa taklit-tağşiş geçmişi görülebiliyor. Bu, tüketici açısından çok önemli. Çünkü artık bir restorana, kasaba ya da markete girmeden önce, o işletmenin resmi denetim geçmişine bakmak mümkün hale geliyor. Tüketici artık bir işletmenin ne zaman denetlendiğini, geçmişte ceza alıp almadığını, taklit-tağşiş listesine girip girmediğini öğrenebilecek. Bu, tüketici açısından çok önemli bir hak kullanımına işaret ediyor. Bilgiye dayanarak tercih yapma hakkı.