AYM'nin iptal kararının ardından 12. Yargı Paketi ile kanuni faiz sabit orandan çıkarıldı, reeskont oranına bağlandı. Peki yeni düzenleme nasıl Reeskont faiz oranı ne demek

DAVAYI kazandınız, alacağınızı faiziyle aldınız. Ama aradan geçen sürede paranız eridiyse gerçekten kazandınız mı

Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) iptal kararının ardından 12. Yargı Paketi ile değişen yeni kanuni faiz sistemi ile ilgili merak edilenleri TED Üniversitesi öğretim üyesi Prof Dr. Şebnem Akipek Öcal'a sordum. Bakın nasıl anlattı...

*Kanuni faiz nasıl uygulanıyordu

Eskiden sözleşmede faiz yazmıyorsa kanun devreye girer ve sabit bir oran uygulanırdı. Bu oran 2005'te yüzde 9'du, 1 Haziran 2024'ten itibaren yıllık yüzde 24 olmuştu.

*Eski sistemde sorun neydi

Bu sistemde kanuni faiz sabitti. Yüksek enflasyonda sabit faiz paranın değer kaybını karşılamıyordu. Uzun süren bir davanın sonunda alacaklı hukuken parasına kavuşuyor ama ekonomik olarak zarar ediyordu.

Borçlu ise düşük kalan faiz yüzünden ödemeyi geciktirmekten avantaj sağlayabiliyordu. Bu da munzam zarar taleplerini artırdı ve mahkemelerden birbirinden çok farklı kararlar çıktı.

AYM SABİT KANUNİ FAİZİ İPTAL ETTİ

*Anayasa Mahkemesi neyi iptal etti

AYM, 22 Temmuz 2025 tarihli kararıyla sabit kanuni faize ilişkin hükmü iptal etti. Yüksek Mahkeme, kanuni faiz oranının yüksek enflasyon koşullarında alacaklının mülkiyet hakkını etkin biçimde korumakta yetersiz kaldığını, paranın değerinde meydana gelen düşmeyi telafi edecek mekanizmalar içermediğini, bu nedenle mülkiyet hakkı ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edildiğine karar verdi.

*Yeni düzenleme nasıl ve ne zaman yapıldı

AYM iptal kararının Resmi Gazete'de yayımlandığı 1 Aralık 2025 tarihinden itibaren dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine hükmetti. Bu suretle yasama organı ve idareye, faiz rejiminin enflasyon karşısında alacaklıyı koruyacak şekilde yeniden düzenlenebilmesi amacıyla geçiş süresi tanınmıştı. 12. Yargı Paketi bu süreçte çıkarıldı. Paketle, icra ve iflas hukuku, yargılama usullerinin yanı sıra kanuni faiz uygulamasında da değişiklik yapıldı. Düzenleme, 17 Temmuz'da TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaştı. 7589 sayılı bu Kanun, 31 Temmuz tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girdi.

*Hangi madde nasıl düzenlendi düzenlendi
12. Yargı Paketi ile Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un, kanuni faizi içeren 1. maddesi yeniden düzenlendi. Değişikliğin temel özelliği, sözleşmeyle belirlenmemiş kanuni faizin sabit bir yüzde üzerinden hesaplanması yaklaşımından uzaklaşılarak, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranına bağlı yeni bir hesaplama yönteminin benimsenmesiydi.

*Yeni kanuni faiz nasıl işliyor

Faiz artık sabit değil. Merkez Bankası'nın önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde 80'i alınıyor. Bir de ek kural var. 30 Haziran günü itibarıyla önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan reeskont oranından 5 puan veya daha fazla farklılık bulunması halinde, yılın ikinci yarısında 30 Haziran günü belirlenen oranın yüzde sekseni uygulanıyor. Böylece kanuni faiz oranının ekonomik göstergelerdeki değişime belirli ölçüde uyum sağlaması amaçlandı.

REESKONT NEDİR

*Reeskont faizi ne demek

Vadesi üç ay sonra gelecek bir senedi olan esnaf, parayı hemen almak için bankaya gider. Banka faiz keserek parayı verir. Buna iskonto denir. Banka da paraya ihtiyaç duyarsa aynı senedi Merkez Bankası'na devredip para alır. Bu işleme reeskont, uygulanan faize reeskont faiz oranı denir. Kısacası ülkede kısa vadeli paranın güncel fiyatını gösteren resmi bir etiket gibi düşünülebilir. Kanun koyucu, kanuni faizi bu etikete bağladı.