Mekke Ortak Savunma Anlaşması ilginçtir. Birbiriyle sınırı bile olmayan üç ülke, NATO benzeri maddeler taşıyan bir anlaşmaya imza attı. Amacı ne anlaşmanın, açıklaması şöyle:

"Bölgemizdeki sorunların daha da çetrefil bir hale geldiği günümüzde, anlaşmanın tarafı üç ülke bu sorunlara dışarıdan çözüm bulunmasını beklemek yerine kendileri sorumluluk üstlenerek işbirliği ve kolektif savunma anlayışına dayalı bir bölgesel güvenlik mimarisinin ilk adımını atmış ve bu yönde oluşturulacak kurumsal yapının hukuki zeminini ortaya koymuştur." (Dışişleri Bakan Yardımcısı Levent Gümrükçü)

***

Burada Ortadoğu bölgesinde çıkan sorunları, bölge dışı ülkelere gerek olmadan çözme iddiasını görüyoruz. Bu nasıl olacak bilmiyoruz, sorun üzerinde bir çözüm bulunamazsa, askeri güç mü kullanılacak, böyle bir şey mümkün de olamaz. Olsa olsa üç ülke arabuluculuk yapar.

Pakistan ile Hindistan sınırlarda sık sık silahlı çatışma yaşıyor. Hindistan da Pakistan'a saldırıyor

Yemen'de Husiler ile Suudi Arabistan da çatışıyor. Suudilere de saldırı var.

İran mesela Suudilere füze saldırısı yaptı, Amerikan askeri üslerini bombaladı.

Bu durumda müttefikler seyredecek mi

Sınırları nedir anlaşmanın... Asker mi gönderilecek, uçaklarla mı müdahale edilecek, yoksa müttefik ülkeye her türlü askeri malzeme mi sevk edilecek

***

Hangi koşullarda yardım edecek ülkeler birbirine

Sınırlarda olan karşılıklı, dengeli, toprak ilhakını amaçlamayan çatışmalar yardımı gerektiriyor mu gerektirmiyor mu

Yoksa gerçekten müttefik ülkeye toptan bir saldırı durumunda mı anlaşma çalışacak.

Bu konuda birinci madde şöyle diyor: "Taraflardan herhangi birinin toprak bütünlüğünün, egemenliğinin ve uluslararası alanda tanınan sınırlarının tehdit edilmesi veya tehlikeye düşmesi durumunda, taraflar bu tehditler veya tehlikeleri bertaraf etmek maksadıyla gerekli tüm yöntemleri kullanırlar".

Geniş bir tanımlama: Sınırlarının tehdit edilmesi veya tehlikeye düşmesi... Yani henüz sözel bir durumda bile anlaşma harekete geçilmesini emrediyor.

***

AKP'nin bölgede bir askeri yayılma politikası var.

Katar'da Tarık Bin Ziyad Kışlası (KatarTürk Birleşik Müşterek Kuvvet Komutanlığı), Doha yakınlarında. 2019 yılında eklenen tesislerle birlikte üste yaklaşık 3 bin ila 5 bin arasında Türk askeri personeli görev yapıyor.

Somali'de çok kritik bir askeri varlığımız var. Başkent Mogadişu'da Somali Türk Görev Gücü/Anadolu Kışlası. Üs, klasik bir operasyonel savaş üssünden ziyade kapsamlı bir askeri eğitim merkezi olarak faaliyet gösteriyor. Somali Silahlı Kuvvetleri'nin subay, astsubay ve komandolarını, teröre ve saldırılara karşı eğitiyor. Türkiye'nin son dönemde Mogadişu'da yeni bir deniz üssü sahası üzerinde çalıştığı ve iç kesimlerdeki bazı hava üslerinin altyapısını genişletmek üzere incelemeler yaptığı da yazılıyor.

Libya'da "resmi statüde" kalıcı bir askeri üs yok ama TSK Libya'daki çeşitli üslerde ve merkezlerde aktif askeri varlık, eğitim ve danışmanlık faaliyeti yürütüyor.

Ayrıca NATO öncülüğündeki Kosova Gücü (KFOR) bünyesinde barış ve güvenlik görevleri için yaklaşık 400 askerimiz var. Bosna-Hersek'te Avrupa Birliği Barış Gücü (EUFOR ALTHEA) ve ikili anlaşmalar kapsamında (Fatih Sultan Mehmet Kışlası dahil) yaklaşık 250 personelimiz var. Arnavutluk'ta İkili askeri işbirliği anlaşmaları doğrultusunda Pasha Liman Deniz Üssü'nde sembolik düzeyde (yaklaşık 24 personel) askeri varlık ve eğitim desteği bulunmaktadır.

***

Yabancı kaynaklara göre Suudi Arabistan'da da üs arayışı gündeme gelebilir.