"Hayatı gezdiren bir ayna" olan roman, insanı ve insanlığı anlatmayı amaçlarken doğanın her varlığından ders alınmasını da öğretir.
İnsan-köpek ilişkisi deyince ilk akla gelen yazar Jack London Beyaz Diş'te, insanların ve hayvanların eziyet ettiği, her canlıya karşı güvenini kaybeden, vahşi hayatla evcilleşme arasında kalan annesi yarı köpek, babası kurt Beyaz Diş'in sevmeyi öğrenmesini anlatır.
Vahşetin ağrısı'nda vahşi doğaya uyum sağlayan kızak köpeği Buck'la tanıştırır dünyayı.
Hayvanlara gösteri yaptırılan sirkleri eleştirdiği Sevginin Katıksızı'nda, sirkte eziyet gören bir köpeğin sonsuz sevgiyle bağlandığı sahibini kurtarmak için kendi canını tehlikeye atmasını anlatırken İyi Köpekler Kötü Köpekler ve Kuzey Toprakları'ndaki üç öyküsünde köpek-insan ilişkisinin portresini çizer.
ROMANDA KÖPEK ÖZNELERMachado de Assis edebiyatla mizahı, felsefeyi kaynaştırdığı Filozof Köpek'te, bir filozofun ruhunu taşıyan bir köpeğin zengin, saf, aşkı tatmamış sahibinin, çıkarcı bir tüccarın güzel, çekici, fettan karısına âşık olmasını; Virginia Woolf, Floş/ Bir Köpeğin Romanı'nda bir köpeğin gözünden sahibi şair Elizabeth'in aşkını anlatır.
Franz Kafka, olayları bir köpeğin gözünden anlattığı Bir Köpeğin Araştırmaları'nda, insanın insana, doğaya, topluma yabancılaşmasına dikkat çeker.
Thomas Mann, Efendi ile Köpeği'nde ailesiyle birlikte yaşayan av köpeği melezi Bauschan'la ilişkisini anlatır.
Mihail Bulgakov, Köpek Kalbi'nde, insan beyni ve gençleşme üzerine çalışan ünlü bir profesörün beyin araştırmalarındaki yeni bir deneyini anlatır. Sokak köpeği Şarik'e bir adi suçludan aldığı hipofiz ve testisleri naklettiği ameliyattan sonra beklenmedik değişimlerin olmasını ve Şarik'in kötücül, kaba bir insana dönüşmesini aktararak
"İnsanı insan yapan nedir" sorusunun yanıtını arar:
"Şunu anlayın ki korkunç olan, artık köpek kalbine değil, insan kalbine sahip olacak olmasıdır. Ve doğada var olan en alçak kalp, insan kalbidir."
Beyaz Köpek'te, Romain Gary'nin 1960'lı yıllarda siyahilere saldırmak için eğitilen "kötücül insanlığın masum kurbanı" "ırkçı köpek", Batka'yı ve insanlığı iyileştirme çabasını okuruz.
Paul Auster, Timbuktu'da bir köpeğin gözüyle arkadaşı evsiz şair Willy'i anlatırken insanları kendisiyle yüzleşmeye çağırır.
Wilson Rawls'ın Kırmızı Eğrelti Otunun Büyüdüğü Yer'de, dağlarda yaşayan Billy adlı çocuğun biriktirdiği parayla aldığı iki av köpeğiyle büyüleyici ilişkisini okuruz.
KAHRAMAN KÖPEKLER, POLİS KÖPEKLERİSir Arthur Conan Doyle

7