Nereden nereye sevgili okur, ''Fatmagül'ün suçu ne'' sorusunu hemen tanıdınız değil mi Belki nereden hatırladığınızı unuttunuz... Vedat Türkali'nin senaryosundan Süreyya Duru'nun 1986'da çektiği sinema filmi. İfade o kadar benimsenmiş ki yıllar sonra aynı adla bir televizyon dizisi de çekilmiş. Niye takılır bazı sözler aklımıza Doğru olduğunu için için bildiğimiz ama bilmezden gelmek istediğimiz olguları bilinçli olarak belleğimizden sileriz de o sildiğimize işaret eden sözler nedense takılır kalır usumuza.

Fatmagül'ün suçunu aslında hepimiz biliyoruz: Kadın olmaktır onun suçu. Ataerkil gelenekselliğin gölgesinden sıyrılamayanlar, iki türlü kadını asla affetmezler: Güçsüz ve korunmasız olanı ve erkekten başarılı olanı.

İlkini ezmek kolaydır; ikincisi o kadar kolay ezilmez ama çelmelenir.

"Fatmagül'ün Suçu Ne" adlı film kimilerinin sevdiği deyimle "eski Türkiye'de" çekilmişti. Hani şu bedeni hırpalanmış ama ruhu hâlâ diri "eski Türkiye" var ya orada. Gençleri bilgilendirip, unutkan ihtiyarlara hatırlatalım: "Eski Türkiye" öyle masalsı bir cennet filan değildi; orada da akla durgunluk veren, değme polisiye yazarını imrendirecek "kurgusal" davalar vardı. Örneğin 1971'deki "uçak kaçırma davası"... Davada birkaç Kemalist ve sosyalist aydın, olayla ilgisiz ve olaydan tamamen habersiz bir arkadaş grubu, sırf arada sırada buluşup sohbet ettikleri için şüphe çekmişler ve uçak kaçırma fiilinin failleri olarak apar topar hapse atılmışlardı! Ancak "eski Türkiye"de bu gençler beraat edebildiler; hapiste geçen kırk küsur gün ve yedikleri dayak yanlarına kâr kaldı.

Gelelim "yeni Türkiye"de kimi askersivil sayın büyüklerimizi kızdıran "Atatürk'ün askerleriyiz"deyişine. Türkiye Cumuriyeti Ordusu, devletimizin kurucusu Atatürk'ün askeri değilse, kimin askeridir Bu gerçeği ifade etmek niçin ve nasıl ordumuzu küçük düşürebilir Bir deyiş, bir dönem iktidarı eleştirmek için kullanıldıysa, sonsuza dek sakıncalı mı kalır Gene "eski Türkiye'de", bir Osmanlı marşının, Plevne Marşı'nın dizeleri hükümeti eleştirmek için hem de nasıl kullanılmıştı: "Olur mu böyle olur mu, kardeş kardeşi vurur mu" Kimsenin aklına marşı sakıncalı saymak gelmedi.

Diyelim ki "Mustafa Kemal'in askerleri" sözleri sakıncalıdır, o zaman bu sözleri haykıran stadyum dolusu erkek futbolseverin de soruşturulması gerekmez mi