Dünyanın birçok uygar ülkesinde, kasım ayının ikinci haftası, 1919 yılından başlayarak "Dünya ocuk Kitapları Haftası" olarak kutlanmaktadır. Bu hafta, ülkemizde de 1947'den günümüze değin, kesintisiz biçimde çeşitli bilimsel, kültürel, sanatsal etkinliklere konu kılınmaktadır.

OCUK, KİTAP VE SORUMLULUK

Us (akıl); düşünme, anlama, algılama, karar verme, soyutlama yeteneğidir. İnsanı insan kılan, onu diğer canlılardan ayıran bu gücün, yaşamın ilk günlerinden başlayarak yetkinleştirilmesi gerekir. Zekâ, bu yetkinleşme süreciyle birlikte işlevsellik kazanır. Edinilecek bu işlevsellik, bireye, yaşamını aklının kılavuzluğunda amaca uygun yönetme başarısı edindirir.

Kişinin düşünme yeteneğinin tüm boyutlarıyla iş görme yetisine dönüşebilmesi için usa sorumluk verilmelidir. Us, verilen sorumluluklarla gelişir. Kendini, çevreyi anlama ve kavrama yetisi de sorumluluk üstlenerek olgunlaşır. Bunun için bebeklik evresiyle birlikte, çocukların duyu algılarının uyarılması, merak güdülerinin devindirilmesi temel bir ilke olarak benimsenmelidir.

OCUKLAR BİR TOPLUMUN GELECEĞİDİR.

ocuklar, bir toplumun geleceğini biçimlendirecek temel öznelerdir. Bu öznelerin duygu ve düşünce eğitimi, bir toplum için yaşamsal önemdedir. ocuk gerçekliğini önceleyen; onların ilgi, gereksinim, dil ve anlam evrenlerine uygun resimli kitaplar, duygu ve düşünce eğitimini başlatan en etkili araçlardır. Sesli-müzikli kitaplar, nesne ve varlıkları biçimsel ve temel özellikleriyle tanıtan kalın karton kitaplar, ABC ve sayma kitapları, yazısız ya da az anlatılı resimli kitaplar, yaşamının ilk aylarında ana-baba kucağında bebeklerle buluşturulmalıdır. Bu buluşmalar, çocuklara renk, çizgi ve sözcüklerin anlatım olanaklarıyla çok uyaranlı bir iletişim ortamı yaratır. Bu ortam görme, işitme, dokunma gibi birçok duyu algısını devindirir. Nesne ve varlıkları görsel kimlikleriyle tanıma ve adlandırma; ilk ve yeni kavramları edinme süreçlerine kılavuzluk eder.

AĞACA IKAN KEİNİN DALA BAKAN OĞLAĞI OLUR

ocukların ilk yaşlarında kitaplarla tanışma evresini, kitaplarla arkadaşlık kurma ve kitap sevgisi edinme evreleri izlemelidir. Bunun için "Ağaca çıkan keçinin dala bakan oğlağı olur" atasözünde de yansıtıldığı gibi duyarlı ailelerin bilinçli çabalarına gereksinim vardır. Resimli kitaplar birer oyuncak gibi çocukların yaşam alanına katılmalı; sayışmaca, tekerleme, bilmece gibi dilsel gereçlerle; masal, öykü, şiir gibi yazınsal metinlerle dil ve kitap sevgisinin temelleri atılmalıdır. İlerleyen yaşlarda çocuk ve gençlerin okuma kültürü edinmeleri, okul öncesi dönemde atılacak bu temelin üzerinde yapılanacaktır. Araştırmalar, özellikle çocukluk döneminde yazılı kültür ürünleriyle, sanatsal uyaranlarla kurulan ve sürdürülen ilişkinin, ileri yaşlardaki bilişsel sağlığın da niteliğini belirleyen temel bir etken olduğunu göstermektedir.

BİLİŞSEL SAĞLIK İİN KİTAP

Chicago Rush Üniversitesi Tıp Merkezi'nce yapılan, yaş ortalaması 80 olan 1939 katılımcı üzerinde, 7.6 yıl süren bir araştırmada, katılımcıların çocukluk, orta yaş ve ileri yaş evrelerindeki merak ve öğrenme isteklerini karşılama yöntemleri incelenmiş; ileri yaşlardaki bilişsel sağlığın yazılı ve sanatsal kültür etkileşimleriyle doğrudan ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.