Kıdem tazminatı almak için işveren tarafından işten çıkarılmayı beklemek gerekmiyor. Kanuna göre evlilik, askerlik ve prim iş günü doldurma şartlarını tamamlayan çalışanlar, kendi istekleriyle işten ayrılıp kıdem tazminatı alabiliyor.
Kıdem tazminatı çalışma hayatında işçilerin en önemli güvencelerinden biri. Ancak birçok çalışan kıdem tazminatını yalnızca işveren tarafından işten çıkarıldığında alabileceğini düşünüyor. Oysa bazı durumlarda çalışan kendi isteğiyle işten ayrılsa bile kıdem tazminatına hak kazanabiliyor. Özellikle yaz aylarının yaklaşmasıyla birlikte evlilik hazırlığı yapanlar, askerlik görevine gidecek olanlar veya emeklilik için gün sayanlar açısından kıdem tazminatının anahtarları var.
KADIN EVLİLİKLE ALIR
Kadın çalışanlar evlendikleri tarihten itibaren bir yıl içinde iş sözleşmelerini sona erdirerek kıdem tazminatı alabiliyor. Örneğin 1 Ağustos 2025 tarihinde evlenen ve 5 yıldır aynı işyerinde çalışan bir kadın işçi, 1 Ağustos 2026 tarihine kadar işten ayrılması halinde kıdem tazminatına hak kazanabiliyor. Bu hak yalnızca kadın çalışanlar için geçerli ve evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde kullanılması gerekiyor. Erkek çalışanlar muvazzaf askerlik hizmeti nedeniyle işten ayrıldıklarında kıdem tazminatı alabiliyor. Burada önemli olan ayrılışın askerlik amacıyla yapılması ve bunun belgelenebilmesi.
YAŞA TAKILANLARA İMKÂN
Emeklilik için prim günü ve sigortalılık süresi şartlarını dolduran ancak yaşı bekleyenler de istifa ederek kıdem tazminatı alabiliyorlar. Bu konuda belirleyici ilk kez sigortalı olunan tarih. İlk kez 8.9.1999 ve öncesinde sigortalı olmuş bir kişi 15 yıl sigortalılık süresi ve 3.600 prim günüyle yaş dışındaki diğer şartları tamamlamış oluyor ve istifa ederek kıdem tazminatına hak kazanabiliyor. İlk kez 9.9.1999 ila 30.04.2008 arasında sigortalı olan biri yaş dışındaki diğer şartların tamamlanması nedeniyle istifa ederek kıdem tazminatı alabilmesi için ya 7.000 prim gününü ya da 25 yıl sigortalılık ve 4.500 gününü tamamlaması gerekiyor.
TEMMUZU BEKLEYEN KÂRLI ÇIKAR
Kıdem tazminatında dikkat edilmesi gereken bir başka konu ise tavan uygulaması. Her yıl ocak ve temmuz aylarında memur maaş katsayısındaki değişikliğe bağlı olarak kıdem tazminatı tavanı yeniden belirleniyor. Ücreti kıdem tazminatı tavanının üzerinde olan işçiler için temmuz ve ocak ayını beklemek avantajlı oluyor. Örneğin şu an 10 yıllık kıdemli, brüt ücreti 75.000 TL olan bir işçi yaş dışındaki diğer şartları sağlaması nedeniyle istifa ederse 649.480 TL kıdem tazminatı alabilir. Ancak aynı işçi 1 Temmuz ve sonrasında istifa ederek kıdem tazminatı talep ederse bu durumda alacağı kıdem tazminatı bugünkü enflasyon oranları itibarıyla en az 730.080 TL olacak. Haziran ayı enflasyonun açıklanması sonrası bu tutar netleşecek. Ancak bugün için bile 80.600 TL fark nedeniyle yaş dışındaki diğer şartları sağlayarak istifa etme hakkı olan işçilerin 1 Temmuz'u beklemeleri kendi lehlerine olacaktır.

35