Finansal piyasalar mevzuat ve düzenleyici çerçeve açısından gelişmiş ülkelerle aynı seviyede. Ancak denetleme süreçlerine yönelik uygulama pratiğimizi gözden geçirmeliyiz. Bu noktada hem SPK hem de BDDK cephesinde bir değişim süreci başladı
Türkiye, fon türbülansın ardından finansal piyasalarda düzeni sağlamak için mücadelesini sürdürüyor. Finansal piyasaların daha titiz ve yetkin bir anlayışla düzenlenmesine ve denetlenmesine duyulan ihtiyaç açık. Aslında, mevzuat ve düzenleyici çerçeve açısından ciddi eksikliklerimiz olduğu söylenemez. Hatta bu bakımdan gelişmiş ülkelerin çok da gerisinde olmadığımızı söylemek mümkün. Asıl değişmesi gereken, düzenleme ve denetleme süreçlerine yönelik yaklaşımımız ve uygulama pratiğimiz. Bu noktada hem SPK hem de BDDK cephesinde bir değişim süreci başladı.
Bununla birlikte, fon türbülansının artçı etkilerini bir süre daha yaşamaya devam edeceğiz. Bunu tahvil piyasasında açıkça görüyoruz. Türkiye'nin 10 yıllık devlet tahvili getirisi bu hafta yüzde 36.97 ile tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktı. Bu yükselişte, fon türbülansından kaynaklanan likidite ve güven kaybı kadar enflasyon ve küresel tahvil piyasalarından gelen baskı da etkili oluyor. Merkez Bankası politika faizini indirmeye başlasa da piyasa faizlerinin gerilemesinin gecikmeli gerçekleşeceği anlaşılıyor.
Döviz kuru, son dönemde reel ekonomiyi yüksek faiz kadar zorlayan bir başka unsur. Aralık 2021'de 70 civarında olan reel efektif döviz kuru (REK), 107 seviyesine gelmiş durumda. Yani son 5 yıllık dönemde TL, ticaret partnerlerimizin para birimlerine karşı enflasyon farklarından arındırılmış biçimde yüzde 53 değer kazanmış durumda.
Tabii ki Aralık 2021'deki seviyenin normal olmadığını ve TL'nin o dönemde aşırı değersiz olduğunu dikkate alarak değerlendirme yapmak lazım. Ancak yine de TL'nin ihracatta rekabet gücünü zorlayacak kadar değerlendiği de ortada.
İhracat buna rağmen artmaya devam ediyor. Uzun vadeli müşterilerini ve pazarlarını kaybetmemek adına başa baş noktasında veya zararına da olsa satış yapmayı sürdüren çok sayıda ihracatçı ve sektör var. Dolayısıyla ihracatın şu an için bu maliyetlere katlanılarak artmaya devam ettiğini atlamamak lazım.
KUR İÇİN TAHMİNLER
Merkez Bankası son birkaç aydır döviz kurlarının enflasyon oranıyla biraz daha uyumlu biçimde hareket etmesine alan açıyor. Dolayısıyla, TL'deki reel değerlenme az da olsa yavaşladı. Türkiye gibi ihracata dayalı büyümeye ihtiyaç duyan gelişmekte olan ülkeler için REK'te ideal seviye 90-100 aralığıdır. Merkez Bankası kur üzerindeki baskıyı bir ölçüde azaltmış olsa da REK'in 90'a doğru inmesi beklenmiyor. Geçtiğimiz günlerde iki uluslararası kurum, kura yönelik beklentilerini paylaştı. ING, dolar/TL'nin 2027 yıl sonunda 62.5 olacağını tahmin ediyor. Societe Generale'nin beklentisi ise 60. Bu kurumların 2027 yılı için enflasyon beklentileri ise sırasıyla yüzde 26 ve yüzde 23. Dolayısıyla enflasyon ile kur arasındaki değişim oranı makasının 2027'de biraz daralacağı ancak tamamen kapanmayacağı hesaplanıyor. Nominal kur ve enflasyona yönelik bu beklentiler, REK'te ne ani bir düşüşe ne de son yıllardaki kadar hızlı bir yükselişe işaret ediyor. Merkez Bankası'nın mevcut döviz rezervleri, kuru dezenflasyonla uyumlu biçimde yönetmeye de olası bir kur şokunu önlemeye de yetecek düzeyde bulunuyor.

19