İktidar karşısında, farklı sosyolojik kümelerden, farklı ideolojik geleneklerden ve farklı ekonomik gruplardan oluşan bir toplumsal muhalefet var. Bu kesimlerin iktidara muhalefet etme gerekçelerinde ortaklaştıkları konular bulunduğu gibi, ayrıştıkları alanlar da oldukça fazladır. Dolayısıyla toplumsal muhalefeti tek bir blok olarak değerlendirmek doğru değildir.
Böyle bir gerçeklik olmasına rağmen, muhalif siyasi alanı tek tip bir siyasi aktör ya da parti üzerinden şekillendirme görevini kendi uhdesinde gören çevreler, uzun zamandır bu kesime uygun liderin kim olacağını ya da olmayacağını belirlemeye çalışıyor.
Bu çevrelerin içinde gazeteciler, akademisyenler, sosyal medya figürleri ve genel anlamda kanaat oluşturucular yer alıyor.
Bu çevreler; kimin nasıl övüleceğine, hangi yönlerinin öne çıkarılacağına, hangi eleştirel özelliklerinin belirli bir dönem görmezden gelineceğine, kimin itibarsızlaştırılacağına, hangi eleştirinin meşru sayılacağına ve hangi tartışmanın bastırılacağına karar verme yetkisinin kendi tekellerinde olduğunu varsayıyor.
Toplumsal muhalefetin beklentileriyle zaman kaybetmek istemiyorlar. Muhalefeti yukarıdan aşağıya şekillendirmeye çalışıyorlar. Zaten iktidar karşıtlığı üzerinden, öyle ya da böyle karşılarına çıkarılan adayı desteklemek zorunda oldukları yönündeki bir "ön kabul" ile hareket ediyorlar.
Bunu, Ekmeleddin İhsanoğlu, Muharrem İnce ve Kemal Kılıçdaroğlu örneklerinde gösterdiler. Aynı şekilde, İYİ Parti, Saadet Partisi, DEVA Partisi ve Gelecek Partisi ile bu partilerin liderlerinin muhalif siyasal alandaki konumlarının belirlenmesinde de benzer bir rol üstlendiler.
Muhalif siyasal alanın mühendisliğiyle yakından ilgilenen bu kesimler, seçim kaybedildiğinde sorumluluğu paylaşmak istemezler. Daha önce destekledikleri aktörlerin ve partilerin öne çıkarılmasının ya da aday yapılmasının ne kadar yanlış olduğunu çeşitli anekdotlarla anlatmaya başlarlar. Hatta o adayların neden yanlış olduğunu "en erken kendilerinin gördüğünü" söylemekten de geri durmazlar.
Bugünlerde CHP içinde yaşanan Kemal Kılıçdaroğlu-Özgür Özel mücadelesinde, günah keçisi üretme süreçlerinde geçmiş dönemde görmezden gelinen hususlar sıkça dile getirilmeye başlandı. O dönemde toplumun dikkatinden kaçırılan ve bastırılan olumsuzluklar, bugün seçim yenilgisinin gerekçeleri olarak sunuluyor.
Geçmişte söylemedikleri ve muhalif seçmenin dikkatinden kaçırdıkları konuların benzerlerini, bugün destekledikleri aktörler için de yaptıklarını tahmin etmek zor değil.
Yarın bir seçim yenilgisi yaşandığında, bugün ölümü