Osmanlı Devleti zirvedeyken, dünyanın en değerli toprakları üzerinde, yaklaşık beş milyon kilometrekareye hükmeder.

★★★

1606-1699 yılları arasında, aynı Osmanlı Duraklama Dönemi'ni yaşar.

Bu dönemin en önemli özelliği nedir, diye sorarsanız...

Gelirlerin azalması ve saray masraflarının artmasıdır.

Bu dönemde, orduda, sosyal ve ekonomik alanda bozulmalar ortaya çıkar.

★★★

Adam kayırmacılık, rüşvet ve yozlaşma yaygınlaşır.

Liyakat sistemi çöker.

Devlet adamlarının bilgisizlikleri, hataları ve ihtirasları da dört nala koşar...

★★★

1854'te dış borçlanma başlar.

Ve çok ilginçtir...

Borçlanma döneminde; 1856'da Dolmabahçe Sarayı, 1865'te Beylerbeyi Sarayı, 1871'de Çırağan Sarayı, 1909'da Yıldız Sarayı hizmete açılır.

Mesela Yıldız Sarayı, İkinci Abdülhamit döneminin eseridir.

Alınan borçların büyük bölümü, yeni yatırım yerine, eski borçların faizinin ödenmesinde kullanılır.

★★★

Birinci Dünya Savaşı sonunda, 5 milyon kilometrekareye hükmeden Koca Osmanlı, topraklarının yüzde 97'sini kaybeder.

1920'de işgal döneminde, yaklaşık 150 bin kilometrekarelik alana, Anadolu'ya sıkıştırılır.

★★★

Adam kayırmacılık, rüşvet, yozlaşmanın yaygınlaşması ve liyakat sisteminin çökmesi sadece ahlaki çöküntüye yol açmaz...

Devletin çöküşüne ve vatanın elden gitmesine de neden olur.

★★★

Osmanlı'nın 36'ncı ve son padişahı, 115'inci İslam Halifesi 6'ncı Mehmet Vahdettin'in, 1920'de Rauf Orbay'a söylediği sözler, Osmanlı'nın çöküşünün bir öyküsüydü...

"Rauf Bey! Bir millet var, koyun sürüsü. Buna bir çoban lazım o da benim."

★★★

Devletin olmazsa olmaz iki görevi vardır: Adalet ve güvenlik.

Genel anlamda hukuk, bir toplumda yasaların adil, bağımsız ve eşitlikçi olduğuna dair uzlaşmayı ifade eder.

Hukuk devletinde lider, egemen değildir.

Egemen olan hukuktur.

★★★

Platon "Devlet" adlı eserinde, Sokrat'ın ağzından şunu söyler:

"Adalet, güçlü olanın çıkarıdır."

★★★

Doğu ile Batı arasındaki en belirgin fark:

Batı'da siyasi iktidarlar, topluma hesap verirler, denetlenirler.

Doğu'da, Müslüman ve otoriter ülkelerde ise, siyasi iktidarlar hesap vermezler, denetlenmezler.

"Sorgulama" yerine, "biat" kültürü hüküm sürer.

★★★

İslam dünyasından sadece bir ülke, Türkiye Cumhuriyeti Devleti, Atatürk'ün stratejik öngörüsü sayesinde...

Türkiye, Müslüman ülkelere örnek olacak şekilde modern, çağdaş bir yapıya kavuşturulur.

Akılcılık ve bilim ön plandadır.

Biat kültürü değil, liyakat ve sorgulama kültürü gelişmiştir.

★★★

Ve günümüz Türkiye'si...

2003 yılından 2025'e kadar, 22 yılda 20'den fazla facia oldu.

İstifa eden yetkili sayısı kaç..

SIFIR... SIFIR... SIFIR...

★★★

2014 Soma maden faciası, 301 ölü.

İstifa sıfır...

2018 Çorlu tren kazası, 25 ölü.

İstifa sıfır...

2023 Kahramanmaraş merkezli deprem, 53 bin ölü.

İstifa sıfır...

2025 Bolu Kartalkaya'daotelde çıkan yangın, 36'sı ilkokul ve ortaokul çağındaki çocuk dahil, 78 ölü.