Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk'ü minnet, saygı ve bitmeyen bir özlemle anıyoruz...

28 Ekim 1933... ok heyecanlıydı.

Milletine hesap verecekti. 1923'ten 1933'e, 10 yılda Türkiye'nin geldiği durumu anlatacaktı.

29 Ekim 1933 günü Cumhuriyet'in 10. yıl dönümünde, Ankara Hipodrom'da milletine büyük bir gururla hitap edecekti...

Hazırladığı yedi sayfalık konuşma...

Son sayfada, son cümleden önce, yazdığı ama okumadığı şu sözler, aslında hüzünlü bir vedaydı:

"Bu söylediklerim gerçek olduğu gün, senden (Türk Milleti'nden) ve bütün medeni dünyadan dileğim şudur: Beni hatırlayınız!"

★★★

Her insan gibi hatırlanmak istiyordu.

Ama bir şartı vardı: "Bu söylediklerim gerçek olduğu gün..."

88 yıl geçti... Yanıldığı görülmedi...

Yedi sayfalık konuşma metnini düzeltirken, bu cümleyi okuduğunda duygulanır.

O anda, yanında bulunan Yusuf Hikmet Bayur'un da etkisiyle, böyle mutlu bir günde bu sözlerin milletine veda anlamı vereceğini düşünür.

Ve bu cümlenin üzerini çizer.

29 Ekim 1933 günü, törende okumaz.

"ÖLÜM DEMEK BÖYLE..."

Beş yıl sonra, hastadır...

8 Haziran 1938...

Durumu kötüleşmiştir. Doktor çağrılır.

Bu arada, Hatay'a Türk askerinin giriş tarihi kararlaştırılır. Hatay, O'nun son davasıydı, ancak kendisini de bitirmişti.

★★★

5 Temmuz 1938... Türk askeri Hatay'a girer.

Milletinin lideri, 10 Temmuz 1938'de Türk askerinin Hatay'a giriş zaferini kutlamak için, çocuk coşkusuyla küçük bir motorla boğazda gezintiye çıkar.

Ateşi, 39 dereceyi aşmış ve artık yatağa düşmüştü.

★★★

5 Eylül 1938... Atatürk, hastalığının ciddi olduğunu anlamıştı.

Genel Sekreteri Hasan Rıza Soyak'a: "Şu vasiyetname meselesi. Bugün, yarın o işi bitirmeliyiz... Ne olur ne olmaz..."

6 Eylül 1938'de Dolmabahçe Sarayı'na İstanbul Altıncı Noteri çağrılır. Vasiyetname, Atatürk tarafından teslim edilir.

Kararlı bir sesle: "Gerektiği zaman, yasal işlemlerini yaparsınız!"

Vasiyetname 28 Kasım 1938 günü, Ankara Sulh Hukuk Hakimliği'nce açılacaktır.

★★★

28 Eylül 1938... Ağır bir koma nöbetinin ardından gözlerini açar.

Başucunda Afet İnan vardır. Ağzından dökülen şu sözler, sona yaklaştığının bir itirafıydı: "Ölüm demek böyle olacak kızım..."

HALKIYLA OLMAK ARZUSU

28 Ekim 1938...

Ertesi gün Cumhuriyet Bayramı'dır...

Sabiha Gökçen'i kabul eder:

"Yarın bayram değil mi Gökçen Bugünü halkımla, halkımın içinde kutlamak isterdim. Beni Cumhuriyet Bayramı'nda halkımdan uzak tutan bu hastalığa lanet ediyorum."

Cumhuriyet'in 15. yıl dönümü törenlerine katılmak ve milletiyle son kez kucaklaşmak arzusundaydı.

Beş yıl önce, 10. yıl kutlamaları konuşma metninde üzerini çizdiği, "Beni Hatırlayınız" sözünü söyler miydi..

Kim bilir..

HÜZÜNLÜ VEDA

5 Kasım 1938...

Başbakan Celal Bayar'ı kabul eder. Devlet işleriyle ilgili bilgi alır.

Bu, Celal Bayar'ın Atatürk'ü son ziyareti olacaktı.

Lider, milletine son görevini yapıyor, devlet işleriyle uğraşarak veda ediyordu.

★★★

6 Kasım 1938... Kardeşi Makbule'yi, Afet İnan'ı ve Sabiha Gökçen'i birlikte kabul eder.

Sevdikleriyle son görüşmesini yapıyordu.Üç kadın, ince kemikli elini son kez öptüklerinin farkında değillerdi. Hüzünlü bir vedaydı bu...

★★★

7 Kasım 1938... Lider, karnında toplanan suyun alınması için ısrar eder. Doktorlar, istemezler.

Hiddetlenir: "Niçin tereddüt ediyorlar, olacak olur."

Altı litre su alınır. Son kez su alınmıştı.

LİDERİN SON SÖZÜ

8 Kasım 1938 Salı, saat 18.30 suları...

Atatürk, fenalaşır. Yatağın içinde doğrulur. "Saat kaç" diye sorar.

Genel Sekreter Hasan Rıza Soyak: "Saat 7.00 (19.00) efendimiz."

Dr. Neşet Ömer Bey telaşlanır, Atatürk'e seslenir: "Dilinizi göreyim efendim!"

Atatürk, dilini ancak yarıya kadar dışarı çıkarabilir. Dr. Neşet Ömer Bey tekrar seslenir: "Biraz daha uzatınız efendim."

Atatürk, Neşet Ömer Bey'e bakar. "Vealeykümüsselam!" diyerek kendinden geçer.

Muzaffer Başkomutan ağır, ikinci ve son komaya girmiştir. Söylediği bu son sözle veda etmişti...

KOSKOCA TARİH GÖ EDİYOR

10 Kasım 1938 Perşembe, saat 8.00...

Atatürk'e rutin serum verilir. Saat 9.00 olduğunda, göğsü hızla inip kalkmaya başlar.

Hasan Rıza Soyak, telaşla Kılıç Ali'ye seslenir:

"Kılıç bak, koskoca bir tarih göçüyor!"

Evet, gerçekten savaş tarihinin kıskandığı Başkomutan, savaş meydanından ayrılıyordu.

Son anı, ulu bir çınarın köklerinin sökülmesi misali, devlerin savaşında son perdeydi...

★★★

10 Kasım, saat 9'u 5 geçe... Atatürk, birden deniz mavisi gözlerini açar.

Sonra, askerce selam verircesine, başını sağa çevirir ve ölümsüzlüğe adımını atar...

Genel Sekreter Hasan Rıza Soyak hıçkırarak diz çöker, sağ elini yüzüne gözüne sürer, ellerinin arasına alıp öper.

Soyak'ın ardından, Muhafız Birlik Komutanı İsmail Hakkı Tekçe de aynı eli öper ve yorganın altına koyar.

Prof. Dr. Mim Kemal Öke, Atatürk'ün açıkgözlerini kapatır.

Ve Nöbet Defteri'ne, şu son sözler yazılır:

"Saat 9'u 5 geçe, Büyük Şefimiz derin koma içinde, hayatı terk etmişlerdir."

★★★

Atatürk'ün yaveri Salih Bozok, bilinçsizce sarayın merdivenlerinden aşağı koşar. Alt katta, boş bulduğu odaya geçip kapıyı kapatır.

Az sonra, odadan tek el silah sesi duyulur. Kalbine sıktığı tek kurşunla, kanlar içinde yere devrilmişti.

Bozok kısa bir süre önce oğluna, "Bak oğlum... Atatürk çok hasta... Şayet ona bir şey olursa ben de yaşamamaya kararlıyım..." demişti.

Bir vefa belgesi

16 Kasım 1938 arşamba...

Atatürk'ün naaşı, Dolmabahçe Sarayı tören salonunda saat 10.00'da halkın ziyaretine açılır. Ziyaret, 18 Kasım saat 24.00'e kadar devam eder. Halk Dolmabahçe'ye akın eder. O koşullarda, 2,5 günde yaklaşık 600 bin kişi ziyaret eder

Yoğun kalabalıkta, 11 kişi yaşamını kaybeder, yaralı sayısı 40'tır.

★★★

Cenaze namazının bir camide kıldırılması düşünülür. Ancak, naaşının ziyareti sırasında oluşan izdiham arkadaşlarını korkutur.

Cenaze namazının Dolmabahçe Sarayı'nda kılınmasının uygun olup olmadığı, Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Rıfat Börekçi'ye sorulur. Börekçi, şu tarihi sözleri söyler:

"Atatürk'ün cenaze namazı, tertemiz hale getirdiği bütün vatanda, her yerde kılınabilir."

Bu sözler, Diyanet İşleri Başkanlığı kapısına asılacak bir vicdan, bir vefa belgesidir:

19 Kasım 1938 Cumartesi...

Cenaze namazı, Dolmabahçe Sarayı'nın tören salonunda, İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Ord. Prof. Şerafettin Yaltkaya tarafından kıldırıldı.

Cenaze namazından sonra, Atatürk'ün tabutu saat 8.21'de Dolmabahçe Sarayı'ndan alınarak top arabasına yerleştirildi.

Törenle Sarayburnu Rıhtımı'na, buradan Yavuz zırhlısına nakledildi.

ANKARA'YA UĞURLANIŞI

Yavuz zırhlısına naaşının yerleştirildiği yer, 20 yıl önce, 13 Kasım 1918'de Mustafa Kemal Paşa'nın, "Geldikleri gibi giderler" dediği bölgenin yakınındaydı.

ok sevdiği Savarona beyaz bir kuğu gibi süzülerek, kahramanını uğurluyordu.

Yavuz zırhlısını top atışlarıyla selamlayan yabancı ülke savaş zırhlıları arasında, Başkomutan'ın savaşlarda yendiği ülkelerin gemileri de vardı...