Bir animasyon filminin tanıtımı düştü önüme. Durdum, baktım, dikkatle baktım. Çocuklara renkli bir masal sanmıştım önce. Meğer altında başka bir şey varmış.
Şehzade: Büyük Şenlik.
İlk bakışta Osmanlı şenliklerinden ilham almış bir yapım. Kostümü var, musikisi var, İstanbul sokakları var. Çocuklara neşeli bir dünya vadediyor. Ama biraz dikkat kesilince mesele değişiyor.
Bu film bugünün en ağır yarasına dokunuyor. Aile kurumunun çatırdayan duvarlarına.
Hikâye basit görünüyor. Genç bir şehzade var. Kardeşinin sünneti için büyük kutlamalar düzenleniyor.
Şehzade halkın arasına karışmak istiyor. Sarayın güvenli dünyasından çıkıyor. İstanbul'un kalabalık sokaklarına dalıyor.
Görüyor, soruyor, öğreniyor.
Burada sıradan bir çocuk macerası yok. Buraya iyi bakmak lazım.
Burada aileden kopan bir çocuk yok. Burada aile terbiyesini yanında taşıyarak dünyaya açılan bir çocuk var. Aradaki fark dağ kadar.
Maraş hattında, Siverek hattında hafızalara kazınan o acı not, "Ailemden nefret ediyorum."
Bu cümle bir çocuğun öfkesi diye geçiştirilemez. Bu cümlenin altında kara bir kutu var.
Modern evin içinde büyüyen yabancılaşma var.
Anne ile çocuk arasındaki o sessiz mesafe var.
Ekranlara devredilmiş terbiye var.
Yitirilmiş bir aidiyet duygusu var.
Bir çocuk ailesinden nefret ettiğini yazıyorsa orada psikolojik bir kırılma yok. Orada sosyolojik bir çöküş var.
Ev var, yuva eksik.
Anne var, şefkat dili yorgun.
Baba var, güven iklimi dağılmış.
Çocuk var, içindeki fırtınayı zamanında duyan kimse yok.
Şehzade: Büyük Şenlik bu karanlık cümlenin karşısına bambaşka bir iklim çıkarıyor. Filmdeki padişah baba bu yüzden kıymetli.
Çocuğunu hayattan saklamıyor. Merakını isyan saymıyor. Onu korkuyla yönetmiyor. Eğitimine emek vermiş, karakterine itina göstermiş, sonra o emeğe güvenmiş bir baba.
Babalık dediğin tam burada başlar.
Çocuğu kafese tıkmak değildir babalık. Çocuğu başıboş bırakmak hiç değildir. Babalık çocuğun içine öyle bir pusula yerleştirmektir ki çocuk saraydan çıksa da yolunu şaşırmasın.
Modern aile bu teraziyi düşürdü elinden.
Bir tarafta çocuğun ruhunu ezen sertlik. Öbür tarafta çocuğu ekranlara, akranlara, algoritmalara ve sahte özgürlük masallarına teslim eden ilgisizlik.
İki uç da çürütüyor.
Terbiye dediğimiz şey tahakkümle başıboşluk arasındaki ince çizgide çocuğa istikamet kazandırma sanatıdır.
Filmdeki sünnet şenliği bir dekor da değil.
Bizim kültürümüzde şenlik, çocuğun cemiyet tarafından görülmesidir. Ailenin, mahallenin, devletin ve geleneğin aynı anda çocuğa "sen bizdensin" demesidir.
Bugün

4