Türkiye'yi NATO'ya sokmak isteyen CHP idi

Brüksel Antlaşmasının imzalanması Stalin'in tehdidi altında korkulu günler geçiren Türkiye'de büyük bir sevinç ve umut doğurdu. Bizi de davet edeceklerini zannediyorduk.

WUDO'ya davet gelmedi ama Türkiye ABD ve Kanada'nın katılmasıyla yeni bir teşkilat kurulacağını öğrenince bari bunu kaçırmayayım endişesiyle girmek istediğini sık sık dile getirir oldu. Hatta CHP'nin Başbakanı Hasan Saka 1948 Haziran'ında Türkiye'nin "ABD'nin müttefikten de öte dostu" olduğunu söyleyerek iki ülke arasında askerî bir ittifak kurulmasını istediğini beyan etti.

NATO'nun kurulması hazırlıkları boyunca Türkiye'nin bu ittifak içerisinde yer almak istediği sürekli tekrarlanacaktı. Nitekim 1949 Şubatı'nda toplanan Avrupa Ekonomik İşbirliği toplantısında Dışişleri Bakanımız Necmettin Sadak Türkiye'nin NATO'ya girmesinin mümkün olmaması durumunda Türkiye, Yunanistan, İtalya, Fransa ve İngiltere'yi içeren bir Akdeniz Paktı kurulması fikrini ortaya atmıştı.

Sonrasını Prof. Dr. Çağrı Erhan'ın Türk Dış Politikası'ndaki makalesinden okuyalım:

"Bütün bu çabalara rağmen, Türkiye'nin NATO'ya alınmaması Türk kamuoyunda sert tepki yarattı, Türkiye yine de 11 Mayıs 1950'de, CHP iktiranını son günlerinde, NATO'ya üyelik başvurusunda bulundu. Fakat bu başvuru bir sonuca bağlanmadı. Bundan sonraki girişimler Demokrat Parti tarafından yürütülecektir."

Demek ki "NATO'ya DP/Menderes girdi, CHP girilmesine karşıydı" lafları palavradan ibaret. CHP 1948-50 yıllarında, hatta iktidarı devredeceği seçimden üç gün önce dahi NATO'ya başvuruyu yinelemiş ama süreci tamamlamak DP'ye kalmıştı.

Kaldı ki DP döneminde de NATO'ya girmemiz de öyle kolay olmamıştı.

25 Temmuz 1950'de Kore'ye asker gönderilmesi kararı açıklanmış olmasına rağmen bir hafta sonra NATO'ya başvuracak olan Menderes hükümetini tatsız bir sürpriz bekliyordu. İkinci başvurumuz da NATO Bakanlar Konseyinde reddedilmişti. NATO yerine Akdeniz Paktı kurmamız tavsiye ediliyordu.

Red kararı garip bir şekilde CHP ve Genel Başkan İsmet İnönü'nün, o zamana kadar dillerine doladıkları iktidarın Kore'ye TBMM kararı olmadan asker gönderdiği eleştirisinden vazgeçmelerine yol açacaktı. Bundan sonra CHP de Kore'de savaşan birliklere destek verilmesi noktasında iktidarla birlikte hareket etmeye başladı. Hatta CHP ve DP milletvekillerinin ortak girişimiyle Kore'deki askerlerimize Meclisin sevgi ve selamı yollandı.