Laikçi Cumhuriyet bir zamanlar Fetih eki veriyordu

Mustafa Armağan
30.05.2024
179

Dünkü Cumhuriyet gazetesinin ilk sayfasına bakanlar İstanbul'un fethinin 571. yıldönümü hakkında tek bir cümle değil kelime dahi bulamadı. Oysa tam 71 yıl önce aynı laikçi Cumhuriyet gazetesine bakan okurlar ilk sayfasında Fatih Sultan Mehmed'i beyaz bir at üstünde gösteren kocaman bir tabloyu, hatta Fethin 500. yıldönümü hakkında, kapağında Fatih ve Ulubatlı Hasan'ın bir güneş gibi doğduğu resmedilen, şimdilerde "Fetihçi" diye alay ettikleri bir görsele sahip "Türk İstanbul" ilavesini görmüştü.

Bu bir sürpriz miydi peki

Kesinlikle hayır. Sair gazeteleri bir yana bıraksak bile Cumhuriyet Halk Partisi'nin yayın organı Ulus gazetesi de aynı gün tıpkı 1970'lerin Milli Gazete'si gibi çıkmıştı. Bir Fetih ilavesi de veren Ulus gazetesi kapakta tam yarım sayfalık renkli bir tablo veriyordu okuruna. Tabloda yine şahlanmış beyaz atının üzerinde sarıklı ve kılıçlı Fatih Sultan Mehmed gemileri karadan yürütmekte olan leventlerine emir verirken gösteriliyordu.

Peki, günümüzde her gün sürmanşetin yanına çıplak kadın bacağı sarkıtan Hürriyet gazetesi 29 Mayıs 1953 günü nasıl çıkmıştı dersiniz Bir hadis-i Şerifle. Evet, yanlış duymadınız, Peygamber Efendimiz'in (sav) "İstanbul'u fetheden Emir ne ulu Emir ve onu alan asker ne mübârek askerdir" hadisini yarım sayfaya yakın büyüklükteki bir Fatih portresinin altına yerleştirmişti.

Bir Fetih ilavesi de Hürriyet gazetesi veriyordu okurlarına. Sayfanın sağ alt köşesinde her gün bir karikatür yayınlanırdı. O günkü karikatürde ise Fatih Sultan Mehmed bir mahkemede hakim olarak özellikle devasa boyutta çizilmiş, karşısında oturan küçücük ve mahcup Cumhuriyet devri yöneticisinden, muhtemelen "bücür vali" Fahrettin Kerim Gökay'dan "Suçlu ayağa kalk!" diye hesap soruyordu.

İrtica hortlamıştı anlayacağınız.

İstanbul'un fethine yönelik bu ilginin 'duygusal' bir sebebi de vardı elbette. Devlet gazeteleri fonlamış, o gün bütün gazetelerin, o hafta ve ay bütün dergilerin birer Fetih sayısı çıkarmalarını istemiş, karşılığında cömertliğini esirgememişti. Lakin bu fonlar akıtılmasaydı bile o çarpıcı günde muhabirler şehirde haber değeri taşıyan birçok ilginç hadiseye tesadüf edebilecekti.

Velhasıl İstanbul'un 500. yıl kutlamaları o zamana dek benzeri görülmemiş olağanüstü bir atmosferde cereyan etmiş, otobüs bileti bulamayan Anadolu insanı kamyonların arkasına doluşarak akın akın İstanbul'a doluşmuş, gerek Topkapı surlarının önünde, gerek Fatih Camii'nin avlusunda ve gerekse Sultanın türbesi başında mahşeri bir kalabalık birikmiş, dualar mehter marşlarına karışmış, leventler ile yeniçeriler o gün yeniden buluşmuş, nihayet beyaz bir ata binmiş vaziyetteki sarıklı, kılıçlı, sakallı ve kaftanlı bir aktör cami avlusuna girince gözyaşları içerisinde ayağına sarılanlar, "