Türkiye-Mısır ilişkileri: Değerli yalnızlıktan normalleşmeye

Türkiye-Mısır ilişkileri, Mısır'da gerçek-leştirilen 3 Temmuz 2013 darbesinden itibaren gerilemişti. Darbe, 2012'de seçimle işbaşına gelmiş Müslüman Kardeşler'in Hürriyet ve Adalet Partisi hükümetini ve Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi'yi iktidardan uzaklaştırmıştı.

Türkiye, seçilmiş hükümetten yana dış politika takip etmişti. İki ülke ilişkilerinin bozulması bölgesel siyasî ve ekonomik gelişmelere de yansımaktaydı. Hem ikili, bölgesel ve uluslararası gereksinimler hem de sahip oldukları tarihî derinlik iki ülkeyi birbirine yaklaştıran temel unsurlardandır.

İki ülkenin yakınlaşması ilişkilerin normalleştirilmesi çabaları 2020'de önce alt düzey görüşmelerle başlamış ve Katar'ın başşehri Doha'da 20 Kasım 2022 Dünya Kupası'nın açılışında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Mısır Cumhurbaşkanı Abdül Fettah El-Sisi görüşmüşlerdi. Hatta bu görüşme, Erdoğan'ın 17 Kasım 2022'de Mısır ve Suriye ile ilişkilerle hakkında "Siyasette ebedî dargınlık, kırgınlık, küslük olmaz. Seçimden 14 Mayıs 2023 seçimleri sonra sil baştan yapabiliriz" ifadesinin ilk somut göstergesi niteliğindeydi (Yeni Asya, 23.11.2022, Türkiye-Mısır Yakınlaşması).

Erdoğan'ın 14 Şubat 2024'teki Kahire ziyareti, ilişkilerin geliştirilmesinde dönüm noktasıydı. El-Sisi'nin Ankara'ya iade-i ziyareti ise, 5 Eylül 2024'teydi. İki ülke ilişkilerinin geliştirilmesinin "bölgesel barış ve istikrar" açısından önemi her iki lider tarafından belirtildi.

Yine iki ülke arasında 17 mutabakat-anlaşma imzalanarak, ilişkilerin ilerletilmesine resmî boyut kazandırıldı. Elbette ilişkilere, Gazze konusu yeni bir gündem olarak eklendi.

Ankara'nın dış politikada Mısır, Suriye, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan'la yaşanılan sorunlu dönem, Türkiye "Değerli Yalnızlık" sürecinden geçiyor şeklinde tanımlanmıştı. Bu tanımlama 2013'te dönemin Cumhurbaşkanı Baş-danışmanı İbrahim Kalın'a aittir.

Türkiye şimdi hem Mısır'la hem de Suriye ile sorunlu ilişkiler dönemini "değerli yalnızlık"ından çıkarıp "normalleştirme" sürecine girme çabası içerisinde.

Türkiye-Mısır yakınlaşmanormalleşme çabalarına, Türkiye'nin Mısır'daki darbeye karşı desteklediği Müslüman Kardeşler'in nasıl baktığı merak konusu. Ancak "Müslüman Kardeşler'in Türkiye Basın Sözcüsü Ali Hamed 4 Kasım 2022'de iki ülke yakınlaşmasını desteklediklerini ve kendilerinin El-Sisi rejimine yönelik mevcut tutumlarının değişmediğini" beyan etmişti. Ali Hamed'in açıklamasından, Müslüman Kardeşler'in iki ülkenin yakınlaşmasına karşı olmadıkları anlaşılıyor.