Suriye'de 6 Mart 2025'te Lazkiye kıyı bölgesinde ve Tartus'ta başlayan çatışmalar kısa sürede büyüdü.
İngiltere merkezli Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SİHG), "çatışmaların, Suriye güvenlik güçlerinin, Alevî (Nusayri) azınlıktan yüzlerce kişiyi infaz etmesi üzerine başladığını" kamuoyuna ilk duyuranlardan oldu.
Çatışmalarda 973 sivilin öldüğünü bildiren SİGH'e göre, bazı Alevilerin 10 Mart'ta Himeym'de sığındıkları Rus askerî üssünde oturma eylemi de yaptılar. Kimi haber kaynaklarında, "yeni rejimin güvenlik güçlerinin, eski Beşşar Esad rejiminin kalıntılarıyla veya Alevilerle çatıştığı" bildiriliyor.
Çatışmaların heterojen toplum yapısına sahip Suriye'yi daha geniş anlamda mezhebî-etnik çatışmalara sürüklemesinden endişe ediliyor. Çatışmalar, İsrail'in bir müddettir devam eden Dürzileri koruma söylemini güçlendiriyor. Ülke içindeki toplumsal gruplar arasında mezhebî-etnik ve ideolojik temelli çatışmaların, Suriye'yi giderek yabancı müdahalesine açık hâle getirmesi muhtemeldir. Böyle bir durumda Suriye'nin yabancı aktörlerin etki alanlarına bölünmesi ihtimali de söz konusu. Bununla birlikte Suriye'deki mezhebî-etnik gerginliklerin komşu ülkeleri de olumsuz etkileyebileceğinden çekiniliyor. Suriye geçici yönetimi lideri Ahmet eş-Şara'nın 9 Mart'ta "ulusal birlik ve barış çağrısı" ve "azınlık haklarının korunacağı güvencesini verdiği" söyleminin, etkisi tartışmalı. Çünkü "SİHG, Rus üssüne sığınanların uluslararası koruma talep ettiklerini" gündeme taşıdı.
Diğer taraftan Heyet Tahrir el-Şam'ın (HTŞ) öncülüğündeki muhalifler 8 Aralık 2024'te Şam'ı ele geçirdiklerinde, en çok merak edilen Esad sonrasındaki süreçti (Yeni Asya, 11.12.2024, Suriye'de Esad Sonrası Merak Konusu). Son günlerde Suriye'nin iç çatışmalar yüzünden yabancı aktörlerin etki alanlarına bölünme ihtimali, 8 Aralık 2024'ten önceki manzaranın henüz tam olarak kaybolmadığının işaretidir. Böyle ortamlarda terörizm ve organize suç örgütlerinin tekrar serbest hareket edebileceği zeminin sağladığı iddia ediliyor. Terör ve organize suç örgütlerinin silah ve uyuşturucu kaçakçılığı ile kara para aklamalarındaki artışlara dair raporlar mevcut. Dolayısıyla Suriye'de suç örgütleri, faaliyetleri için kontrol ettikleri bölgelerde hâkimiyetlerini kaybetmek istemiyorlar.
Ayrıca Palmira ve çevresinde yeniden ortaya çıkan DEAŞ, kontrolündeki bölgeyi, rejimin etkisinden izole ederek; ulaşım ve enerji güzergâhlarına yönelik saldırılarıyla meydana getireceği istikrarsızlıktan yararlanması muhtemeldir. Bir de DEAŞ Irak, Suriye ve Ürdün arasındaki başta silâh olmak üzere, kaçakçılık gelirlerini yükseltme peşinde.

130