İsrail'in Gazze'yi işgali, Lübnan'daki Hizbullah'la çatışması ve Hamas Siyasî Büro Başkanı İsmail Haniye'nin öldürülmesi vb. gelişmeler Ortadoğu'daki dengeleri çok daha fazla kırılgan hâle getiriyor.

Uluslararası sistemin önemli aktörlerinden Rusya'nın, Ortadoğu'da iletişim kanalları açık bir diplomasi yürütmeye çalıştığı ve çatışmadan uzak kaldığı ileri sürülüyor. Ancak İsrail'in 7 Ekim 2023'te başlayan Gazze işgali, Rusya'nın belirtilen politikasının yürütülmesini güçleştiriyor.

Rusya'nın sürmekte olan Ukrayna'yı işgali, Moskova'yı Tahran'la ilişkilerini geliştirmeye yöneltirken, bu durum ABD ve İsrail açısından endişeyle takip ediliyor. Bir de Ukrayna savaşında ilgili aktörlerin taraflarını daha da derinleştirmesi ve NATO'nun genişlemesiyle, "Moskova-Tahran yakınlaşmasının artması sonucunda Ortadoğu'da ABD ve İsrail endişesi de arttı".

Rusya-İran yakınlaşması, Rusya'nın İsrail karşıtı açıklamaları ve Suriye'de iki ülkenin ABD'ye baskı yapmak için beraber hareket ettiklerinden de anlaşılıyor. "Suriye'de Rus savaş uçakları ABD hava araçlarına yakın uçuş gerçekleştirirken, İran yanlısı gruplar karada ABD'nin unsurlarına saldırıyor".

Artık Rusya'nın Ortadoğu'da dengeleyici politika yürütmek istese bile, uluslararası ve bölgesel güçlerin taraflarının netliğine göre siyasî rol oynayacağı düşünülüyor. Buna rağmen "Rusya arabuluculuktan vaz geçmiyor ve İsrail'le diyaloğunu sürdürüyor. Yine Rusya'nın Ortadoğu'daki tutumu, İsrail'in Ukrayna'ya silah göndererek cevap vermesine de yol açabilir". Bununla ilgili olarak İran'la yakınlaşmaişbirliğinin Rusya'yı tarafsızlıktan uzaklaştırdığı değerlendiriliyor.

ABD desteğindeki İsrail bölgedeki güçlü hava kuvvetlerine sahip ülkelerden biri. Buna karşılık İran'ın hava gücünü geliştirmesi kaçınılmazdır. Dolayısıyla "İran hava kuvvetlerinin modernizasyonu da Rusya'yı Ortadoğu'da Tahran'ın yanına çekebilecek nitelikte. Rus yapımı Mi-28 saldırı helikopterleri ve Yak-130 eğitim uçaklarının bir kısmı İran'a teslim edildi. İranlı pilotların eğitim uçuşlarına başladıkları" iddia ediliyor. Önümüzdeki yılın ilk aylarında Rusya'nın Su-35 savaş uçaklarını İran'a teslim edeceği muhtemeldir.

"Rusya'nın İran'a askerî teçhizat ve radar teslimi de söz konusu. Ancak Ukrayna'daki savaş Moskova'nın Tahran'a hava gücü ve ordu ekipman satışını sınırlandırıyor". Ukrayna'daki savaşın devamı, Rusya'nın Ortadoğu'daki olaylarda etkisini ve İran'la ilişkilerini geliştirmesini bir anlamda olumsuz etkiliyor.