Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen 16 Eylül 2026'da Strazburg'da düzenlenen Avrupa Parlamentosu Genel Kurulu'ndaki konuşmasında, Kanada'ya "AB'ye ortak üyelik" teklifinde bulundu. Kanada Başbakanı Mark Carney de Genel Kurul'da mevcuttu.

Avrupa basınında von der Leyen'in "ortak üyelik" teklifinin, AB başşehirlerine danışılmadan açıklandığı tartışılırken, AB içinde von der Leyen'in diplomatik soruna yol açtığı düşünülüyor.

Ayrıca AB'de ilk defa ortak üyelik teklifi Kanada'ya yapıldı. Dolayısıyla Kanada'nın ortak üyelik durumu önemli. Yine Strazburg'da "Kanada'nın AB'ye atanacak Büyükelçisi Jonathan Wilkinson da gazetecilere verdiği demeçten, "ortak üyelik statüsünün neleri kapsadığını henüz bilmediği" anlaşılıyor. Böylece von der Leyen'in "AB'nin henüz tanımını belirlemediği ve Kanada'nın resmî olarak onaylamadığı ortak üyelik statüsünün hazırlıksız şekilde kamuoyuna sunulduğu" görülüyor.

Aslında "ortak üyelik" 16 Eylül'de ortaya çıkmış değil. Kanada'ya yönelik "ABD gümrük vergileri, Donald Trump'ın 51. eyalet tehditleri, Ottawa ihracatının yüzde 70'ini alan ABD'ye bağımlılığını azaltmak için Avrupa ile ekonomik ve güvenlik ilişkilerini geliştirmeye çalışıyor". Bununla birlikte The Wall Street Journal gazetesinin 12 Eylül tarihli nüshasında Ottawa'nın "Kanada'nın üyeliği değil, AB ile benzersiz bir ittifak kurmayı hedeflediği"ni yazmıştı. Yani Ottawa'nın bile, ortak üyelik beklemediği kuvvetle muhtemeldir.

Diğer taraftan Kanada Başbakanlığı'ndan yapılan beyanatta "Brüksel'in Kanada'yla ilişkilerini derinleştirme ve daha geniş kapsamlı hâle getirme çabasından duyulan memnuniyet dile getirilirken, AB ile mevcut serbest ticaretin ötesine geçerek çok daha güçlü ve daha iddalı bir ittifak kurmanın amaçlandığı" belirtildi. Bir anlamda Ottawa "ortak üyelik" tanımını kullanmaktan kaçınıyor.

Kanada'ya yönelik teklifin benzerini, Almanya Başbakanı Friedrich Merz tarafından Ukrayna için yapılmıştı. Merz 21 Mayıs 2026'da "Ukrayna için AB'ye ortak üyelik önermiş, Ukrayna'nın oy hakkı olmaksızın önce geçici ve nihayetinde tam üye olmasını" istemişti.

İngiltere ise Brexit olarak adlandırılan referandumla AB'den 31 Ocak 2020'de resmen ayrılmıştı. Ancak İngiltere Avrupa'daki konumu ve diğer AB ülkeleriyle NATO üzerinden askerî entegrasyonuyla AB ile daha fazla etkileşim içerisinde.

Von der Leyen'in Kanada'ya ortak üyelik teklifi, Ukrayna için de benzer süreci bir daha gündeme getirebilir. Ayrıca İngiltere'nin de tekrar AB'ye üyeliği de söz konusu olabilir.