Bu soruyu, 30 küsur yıllık köşe yazarlığım sırasında kendime ve okuyucuya kaç kez sorduğumu doğrusu hatırlamıyorum. Ama eminim çok kez sormuş, çoğunda da cevabım olumsuz olmuştur. Bu kez de farklı olmayacak; tarafların pozisyonu ve dünyanın hâli düşünüldüğünde, BM Genel Sekreterinin Kişisel Temsilcisi Holguín'in tüm çabalarına rağmen tıkanıklığın aşılabilmesinin mümkün görünmediğini tekrarlayacağım.
Çünkü her şeyden önce Rum tarafı; koşullu görüşmeye, tarih ve süreç belirlemeye hazır değil. KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman'ı yumuşatmak ve BM'nin de belli ki gözünü boyamak için ortaya attıkları 19 maddelik güven artırıcı önlem paketinin hiçbir maddesi, "Uzlaşmazsak ne olur" sorusunun cevabını içermiyor, müzakere süresine sınır koymuyor. Oysa yeni kapıların açılmasıyla, futbol karşılaşmalarıyla sorunun aşılması ya da çözülmesi çok zor.
Zaten öneri paketinin geneli, Türklerden çok Rumların, biraz da Maronitlerin beklentilerini yansıtır nitelikte. Çözüm olmadan yerleşim birimlerinde Rum adlarının kullanılmasının; Maraş'ın neredeyse karşılıksız biçimde, "Rum tarafına jest olsun ama Mağusa Limanı da AB tarafından yönetilsin" diye verilmesinin mantıken açıklanabilecek bir tarafı yok. Bana makul gelen tek maddesi, 2017'de Crans-Montana'da bırakılan yerden başlanılması önerisi.
Türk tarafı haklı olarak süreci önemsiyor; sınırı ve sonucu belli olmayan bir müzakereye daha başlayıp, sonuç getirmeyen konuşmalarla zaman kaybetmek istemiyor. Kabaca, "ya yaşayabilir federal bir çözüm olsun ya da iki devlet bir arada yaşasın" diyor. Aslında hepsinin parametreleri belli ancak Rum tarafında samimi bir çözüm iradesi yok. Daha doğrusu güç paylaşımına, 1960 Cumhuriyeti'nin temel egemenlik anlayışını canlandırmaya hazır değil.
Diğer yandan, pazartesi günü İKV çatısı altında buluştuğumuz uzman, emekli diplomat ve hukukçuların arzu ettiği, BM kararlarına rağmen mümkün olduğunu söylediği iki devletli çözüme ulaşmak da imkânsıza yakın. İstediğimiz kadar BM Güvenlik Konseyinin (BMGK) 186, 541 ve 550 sayılı kararlarının hukuki zafiyetlerinden yararlanalım, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin AB'ye katılımının problemli olduğunu söyleyelim; bizi dinleyecek devlet bulmak, KKTC'nin tanınmasını sağlamak imkânsıza yakın.
1960 Cumhuriyeti'nin kurucu iradesinden yola çıkıp Türklerin kendi kaderini belirleme hakkı olduğunu söylemek de fark yaratacak bir argüman sayılmaz. Sonuçta karşımızda 10 numaralı protokolle AB'ye katılmış, egemenliği fiilen olmasa dahi hukuken tüm ada üstünde tanınmış bir "devlet" var. Bu statükoyu ya güç kullanarak veya şu an Türkiye ve KKTC'nin benimsediği gibi ön koşullu müzakereyle değiştirebiliriz.

22