Atatürk, yalnızca savaş meydanlarındaki dehası değil, Cumhuriyet öncesi ve sonrası gösterdiği devlet adamı kimliği ile de tarihe iz bırakmış ender liderlerden biridir.

22 Haziran 1919'da yayımlanan Amasya genelgesinin üçüncü Maddesinde; "Milletin bağımsızlığını, yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır." sözü, Mustafa Kemal'in 'Cumhuriyet' fikrinin işareti olup düşündüğü çağdaş, medeni, güçlü ve dünyada sözü geçen bir ülke olabilmenin ilk ve tartışmasız adımı olarak verdiği karardır.

Türk milleti yüzyıllar boyunca egemenliğine engel rejimlerin acısını çekmiş, sonunda en uygun idare şeklinin cumhuriyet olduğunu Atatürk sayesinde görmüş ve 29 Ekim 1923'te Atatürk'ün önderliğinde Cumhuriyet kurulmuştur.

Ülkenin yarınları adına, çocukları ve gençleri her zaman ilk sayan Atatürk'ün, cumhuriyetin ilanı sonrası ilk yaptıklarından biri "Tevhid-i Tedrisat Kanunu"nu çıkarmak, öğrenimi birleştirmek olmuştur. Hemen sonrasında Halifeliğin kaldırılması, şapka devrimi, tekkelerin ve zaviyelerin kapatılması çağdaş bir cumhuriyetin oluşmasını perçinlemiştir.

Yapılan çalışmalar sonuçlandıkça, yeni bir Medeni Kanun, Ceza Kanunu ve 1 Kasım 1928'de kabul edilen Yeni Türk Alfabesi'nin kabulu ve Arapça'nın yerine geçmesi, sonrasında da "Laiklik"in Anayasa'ya girmesi ve diğer devrimlerin peş peşe yapılması ile cumhuriyetimizin sarsılmaz temelleri atılmıştır. Atatürk'ün "Demokrasinin tam ve en bariz hükümet şekli cumhuriyettir." diyerek de cumhuriyet ile ilgili düşüncelerini en güzel kendi sözleriyle ortaya koymuştur.

Cumhuriyet, siyasi gücün halk ve temsilcileri tarafından paylaşıldığı bir rejimin adı olup Türk Milleti için bir hayat tarzıdır.

Cumhuriyet sisteminde temsil yetkisi seçimle belirlenebilir. Cumhuriyetçilik herhangi bir kişi, zümre ya da sınıf fark etmeksizin egemenliğin belli bir topluma değil tüm halka ait olduğunu anlatmaktadır.

Atatürk'ün büyük söylevi'nin başında, "Az zamanda çok büyük işler yaptık. Bu işlerin en büyüğü, temeli Türk kahramanlığı ve yüksek Türk kültürü olan Türkiye Cumhuriyeti'dir." Sözü bize kültür ile bilimin bütünleştiği ve sanatın önemsendiği bir anlayış kazandırmıştır.

Cumhuriyet demokrasinin en gelişmiş biçimidir. Atatürk'ün dediği gibi "Demokrasi prensibinin en asri ve mantıki tatbikini temin eden hükümet şekli, cumhuriyettir". Cumhuriyet'te "Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir".

Cumhuriyetin Bize Kazandırdığı haklardan bazıları; "Yaşama hakkı, sağlık hakkı, eğitim hakkı, kadınlara seçme ve seçilme hakkı, kişi dokunulmazlığı, özel hayatın gizliliği ve korunması, yerleşme ve seyahat hürriyeti, din ve vicdan hürriyeti, bilim ve sanat hürriyeti." olarak sayılabilir. Cumhuriyetle sahip olduğumuz bu değerleri korumaksa Cumhuriyete Sahiplenme Erdemidir.

Din ve devlet işlerinin birbirinden bütünüyle ayrıldığı, lâik düzen olan Cumhuriyet rejiminde halkın seçtiği yöneticiler ancak halkın temsilcileri olarak iş yapabilirler. Eğer halkın seçtiği yöneticiler kendi isteklerini keyfi ve zorla kabul ettirmeğe kalkışırlarsa o zaman cumhuriyet yönetimi egemenliğimize engel rejimlere dönüşür. Bu nedenle Cumhuriyet anlayışını iyi bilmek ve Cumhuriyete sahiplenme bilinci içinde olmak gerekmektedir.

Ulu önder, "Yurtta barış, dünyada barış" diyerek, tarihe ve geleceğe ışık tutan çok önemli ve insani bir prensibi dile getirmiştir.

"Bütün dünya bilsin ki, benim için bir taraflılık vardır; Cumhuriyet taraftarlığı." diyen Atatürk'ün Türk ulusuna ve gençliğine olan inancı, cumhuriyetçiliğin tamamlayıcısı ve güvencesidir. Kendi kurduğu cumhuriyeti Türk gençliğinin bekçiliğine bırakmıştır. Çünkü günümüz koşullarında görüldüğü gibi bu Cumhuriyet'in daha çok savunulmaya ihtiyacı vardır.

Atatürk'ün ilkelerinden biri olan cumhuriyetçilik devlet idaresinde millî egemenliği, millî iradeyi ve hür seçimi esas kabul eden ilkenin adıdır. Bu ilkenin yönetim biçimi ve siyasal rejim olarak ifadesi cumhuriyettir. Bu tarz yönetim, millî egemenlik kavramım en iyi temsil edecek, en iyi uygulatacak bir devlet şekli olup demokrasinin de en gelişmiş şeklidir. Dolayısıyla, lâiklik, halkçılık, devrimcilik, devletçilik, ulusçuluk yanında yer alan cumhuriyetçilik en çok önem verilendir. Laiklik ise Türkiye Cumhuriyetinin olmazsa olmazıdır. Çünkü Türkiye'de 10'larca din, 10'larca mezhep, yüzlerce tarikat, cemaat ve grup bulunmaktadır. Bütün bunların üzerinde devletin tarafsız kalabilmesi gruplar arası adaleti hoşgörüyü ve diyaloğu sağlayabilmesi ancak laiklikle mümkündür.

"Türk milleti çalışkandır, Türk milleti zekidir. Çünkü Türk milleti, milli birlik ve beraberlikle güçlükleri yenmesini bilmiştir." diyen Atatürk'ün milliyetçilik anlayışı çağdaş, akılcı, medeni, demokratik, toplayıcı, birleştirici ve barışçıdır.

"Ne mutlu Türküm Diyene" sözü ile ırka dayalı olmayan bir milliyetçilik anlayışını ortaya koyar. Ona göre Cumhuriyetin temeli Türklerdir. Diğer zümreler Türk kimliğine aitlik hissettiği ve Türkiye Cumhuriyeti Devletinin kanunlarına bağlı kaldığı sürece her türlü hakka sahip olabilir. Türkiye Cumhuriyeti'nin devam ettirilmesi ve iyiye her geçen gün daha da yükseltilmesi Atatürk'ün düşüncelerinin çok iyi anlaşılması ile mümkündür.

CUMHURİYET DAVULU

-İzmir'e ilk giren süvari Bölüğünde yer alan

Muharip Gazi Süvari Çavuşu

Babam Mustafa Yardımcı'nın Aziz Anısına-

Bu ilk teskere Doğu Cephesinden

315'linin ilk teskeresi

Zile'den

Onbeşli türküsüyle uğurlanıp

Tokat Talimgâh kışlasına giden

Sonra Doğu Cephesinde

Soğukla

Karla

Ölümle burun buruna

Üç yıllık serüven

Nice arkadaşı dönemese de geriye

Erzurum'un karı