Kur'ân-ı Azimüşşân'ın altı ciheti (sağ, sol, ön,arka, alt, üst) mûcizedir. Ayrıca, Kurân'ın kırk vech-i i'câzı vardır.

Bu hususlara dair detaylı bilgi, İşârâtü'l-İ'câz ve 25. Söz olan Mucizât-ı Kur'âniye Risalesinde mevcuttur.

Bu yazının ana konusu ise şudur: Kurân-ı Kerîm, Ümmet-i Muhammed'e "vasat," yani "orta yol"u tavsiye ediyor.

Bu tavsiyenin en bâriz bir delili şudur ki: Bakara Suresindeki 143. ayetinin hemen başında "Ve kezâlike caalnâküm ümmeten vasatan" ifadesi yer alıyor.

Meal ve tefsirlerde de izah edildiği gibi, Cenab-ı Hak, Hz. Peygamberin (asm) izinden gitmesini istediği ümmete mu'cizâne bir sûrette şu mesajı veriyor: Aşırılıklardan kaçının. İfrata-tefrite düşmeyin. Doğru yoldan ayrılmayın; orta-vasat yoldan gidin.

Peki, buradaki mu'cize nedir

O mu'cizevî meselenin izâhı şöyledir:

"Orta yer, orta yol" anlamına gelen "vasatan" kelimesi, 6666 ayetli Kur'ân'da sadece bir ayette geçiyor ve sadece bir defa zikrediliyor.

Peki, o kelime hangi surenin hangi âyetinde geçiyor

İşte, mu'cize dediğimiz şey tam da burada karşımıza çıkıyor.

Kur'ân'da sadece bir defa zikredilen "vasatan" kelimesi, en uzun sûre olan Bakara Sûresinin tam tamına "orta âyet"inde geçiyor. Yani, 286 ayet olan bu sûrenin 143. âyetinde...

Bu da, Kurân'ın (hâşâ) beşer kelâmı olmayıp, doğrudan Allah kelâmı olduğunun yüzer delillerinden bir tanesidir. ünkü beşer, bundan 1400 küsûr sene evvel böylesi bir ayarlamayı yapamaz. Yani, bir insan, Kurân'da sadece bir defa geçen "orta" kelimesini tutup en uzun sûrenin tam ortasına yerleştirmeyi düşünmez, tasarlamaz ve tasarlayamaz.

İşte, bu İlâhî buyruğa binâendir ki, başta Resûllah (asm) olmak üzere ümmetin bütün yıldızları "Hayru'l-umûr-u evsatuhâ," yani "Hayırlı işler vasattadır" ölçüsü ile hareket etmeye âzami dikkat göstermişlerdir.

«

Demek ki, Kur'ân'ın o mû'cizevî mesajından kendimiz için, yani şahsî hayatımız, aile, cemiyet ve hatta devlet hayatımız için esaslı dersler çıkarmamız icap ediyor. Aksi halde, aşırılıklara kaçmak, ifrata-tefrite düşmek kaçınılmaz oluyor.

Madem öyle, o hâlde meselenin özüne inerek bize fayda sağlayacak bazı analizler yapmaya çalışalım.

Kurân'da meşveret ve şûrâ emredilmiştir. Bunu hiç kimse inkâr edemez. İşte iki âyetin ifadesi: "Veemrûhum şûrâ beynehum." "Veşavirhum fil-emr."